درمان طبیعی با رایحه‌درمانی

بیماری‌ها چگونه با عطر گیاهان درمان می‌شوند؟

با رایحه‌درمانی چقدر آشنا هستید؟ این روش، یکی از درمان‌های طبیعی و شاخه‌ای از طب گیاهی است که به‌صورت استنشاقی استفاده می‌شود. توضیح در این زمینه بسیار است که به چکیده‌ای از آن حکیم بهنام یوسفیان، محقق طب سنتی و استاد گروه تولید و فناوری گیاهان دارویی دانشگاه آزاد (واحد شهرضا)، اشاره می‌کند.

سه شنبه ۱۶ آذر ۱۴۰۰

رایحه‌درمانی یا آروماتراپی که امروزه به‌عنوان یکی از شاخه‌های مهـم علـم پزشکی قلمداد می‌شود، از علوم کهن است، علومی که در آن از عطر و بوی عصـاره گیـاهـان بـرای درمـان بیماری‌های جسـمی و روحـی استفاده می‌شود.

فواید رایحه‌درمانی

در حــال حاضــر تــحقــیــق‌هــای گســترده‌ای درزمینــه کاربردهای گوناگون رایحه‌درمانی و استفاده از اسـانس‌هـای گیــاهی در سراســر دنیــا انجــام شده است. کاربرد این روش درمانی به‌عنوان یکی از اجزای طب مکمل بیش‌ازپیش برای محققان و پزشکان مشخص می‌شود.
تحقیق‌ها نشان داده است که رایحه‌درمانی به بهبـودی، ایجـاد آرامـش و تأمین سطح انرژی بالا در انسان کمک می‌کند. در کل، این شیوه دارای صرفه اقتصـادی است، عـوارض جـانبی کمتری دارد و موجب ارتقای حس خوب و شادابی در فرد می‌شود؛ همچنین روش ساده‌ای است که نیاز به وسایل خاصی ندارد و حتی مصرف کوتاه‌مدت آن دارای تأثیر مثبت است.
این شیوه ضمن اینکه برای بیماران مؤثر است و می‌تواند بر کاهش سطح اضطراب و راحتی بیمـار تأثیرهای درمانی سریعی داشته باشـد، برای درمانگران نیـز مفید است.
تــحقــیــق‌هــای مختــلــف اثرات رایحه‌درمانی را بررسی کرده‌اند و نتیجه گرفته‌اند که این شیوه باعث کـاهش بسـیاری از اختلال‌ها ماننـد افسردگی، اضطراب و استرس می‌شود و اثرات مثبتـی بـر خستگی، فشارخون، نـبض، خواب، تسکین درد و... دارد.

چگونگی درمان با رایحه‌درمانی

در رایحه‌درمـانی، بـه‌عنـوان یـک اقـدام مکمـل و جـایگزین، از عصاره‌های فرار مشتق‌شده از گیاهان به نام روغن‌های اساسـی که ترکیبات طبیعی هستند، استفاده می‌شود. درواقع، در این روش از روغن استخراج‌شده از گل، ساقه، برگ، ریشه و میوه به‌صورت استنشاقی، حمام و ماساژ استفاده می‌شود کـه بعد از جذب از طریق سیستم بویایی یا تنفسـی باعث بهبـود سلامت ذهن و جسم می‌شود.
از میان اسانس‌های روغنی می‌توان بـه اسـانس نـارنگی، عطر سنبل، بهارنارنج، درخت چای، شـمعدانی، گـل سـرخ، نعنـاع، مـریم‌گلـی، لیمـو و اسطوخودوس اشاره کـرد. ایـن اسانس‌ها به صورت مخلوط یا منفرد استفاده می‌شود؛ اما اسـطوخودوس تقریبا از رایج‌ترین و مفیدترین گیاهان مورد استفاده در رایحه‌درمانی اسـت. بـوی ناشـی از رایحه‌ها، سلول‌های عصب بویایی و درنهایت سیستم لیمبیک را فعال می‌کنـد. سلول‌های عصبی نیـز بسته بـه نـوع رایحه، نوروترانسمیترهای متفـاوتی مانند آنکفالین، آندروفین، نـور آدرنالین و سروتونین را آزاد می‌کنند و باعث اثرات تسکینی، آرام‌بخشی و احساس خوب می‌شوند.
درضمن مواد موجود در روغن‌های اساسی با گیرنده‌های پیاز بویایی هماهنگ می‌شوند و روی سیستم لیمبیک که مرکز احساسات است، تأثیر می‌گذارند. اعتقاد محققان بر این است کـه تحریک سیستم بویایی موجب ایجـاد تغییـرات فـوری در پـارامترهـای فیزیولوژیک مانند فشارخون، نبض، کشش عضلات، گشادی مردمـک، درجـه حرارت بدن، جریان خون، فعالیت‌های الکترودرمال و فعالیت‌های مغزی می‌شود.در این بین، محصولات ترکیبی روغن‌های فرار آسپیان دارو مثل: بومادران، رازیانه، نعناع، هفت‌گیاه و هفت‌مغز از منابع طب کهن ایرانی استخراج‌شده و سریع‌الاثر جهت رایحه‌درمانی است؛ چون در روغن‌های آسپیان دارو، ترکیب‌ها به‌صورت اجماع و ذوالخاصیه وجود دارد.

نمونه‌هایی از تأثیر رایحه‌درمانی بر بیماری‌ها

افسردگی و استرس: استرس یک حالت فیزیولـوژیکی و سایکولوژیکی و تـنش جسمی است که فرد در هنگام مواجهه با محیطی که نمی‌توانـد با آن تطابق پیدا کند، به‌وجود می‌آید. از دیدگاه پزشکی، اسـترس می‌تواند بـه بسیاری از بیمـاری‌هـا منجر شـود. درضمن تسکین آن از اساسی‌ترین وظایف کارکنان درمان و مراقبت است؛ زیرا بستری‌شدن می‌تواند باعث اسـترس شـود.
اختلال خواب: خواب موجب ریکاوری در برابر فعالیـت‌هـای جسمانی و حفظ سلامتی می‌شود؛ لذا داشتن خواب کافی ضروری است. نتایج مطالعه‌ها نشان داده‌اند که رایحه‌درمانی بـه‌عنـوان یـک اقدام غیردارویی در بهبود کیفیت خواب مادران بعد از زایمان، کیفیت خواب بیماران ایسکمیک قلبـی بستری و کیفیت خواب دانشجویان سالم ژاپنی مؤثر است.
تمرکز و هوشیاری ذهنی: نتـایج مطالعه‌ای روی تعدادی داوطلب نشان داد که روغن اسطوخودوس موجب کاهش واضح فشارخون، ضربان قلب و درجه حرارت پوست می‌شود؛ همچنین افـراد از نظر خلقی مواردی همچون فعال‌تربودن و احسـاس سرزندگی بیشتر را در مقایسه با گـروه کنتـرل گـزارش کردنـد.

درد: بــه‌کاربــردن بــسیـاری از روش‌های دارویی تسکین درد

مانند مخدرها و ضدالتهاب‌های غیراستروئیدی عـلاوه بـر تحمـل هزینه‌های زیاد، عوارضـی همچـون سرکوب سیستم تنفسی، خون‌ریزی و تهوع را به‌همـراه دارد. گفته می‌شود ماساژ بـا تحریک تولید اندروفین مــوجــب تــسکیــن درد مــی‌شــود؛  همچنین اضافه‌کردن روغن‌های معطر از طریق کاهش اضطراب موجب تسکین بیشتر درد می‌شود.
سرطان: رایحه‌درمانی همراه با ماساژ مـی‌توانـد بـه کـاهش رنـج و درد و کــاهش عوارض درمان‌های سرطان کمک کند.

دیدگاه‌ها

افزودن دیدگاه جدید

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.