ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

یک رفتار متفاوت

تاریخ درج : سه شنبه ۲۷ شهریور ۱۳۹۷
شماره روزنامه: 

محمود فروزبخش

 

 

در عکس های خبری شاهد تصویر خاصی از جلسه اخیر مجمع تشخیص مصلحت نظام بودیم. در چندین عکس، از زوایای مختلف آیت الله مجتهد شبستری امام جمعه سابق تبریز، صندلی خود را پشت به احمدی نژاد کرده است. این طرز نشستن به طور واضح نشان دهنده نوعی اعتراض و دلخوری است. پیش از این نیز گمانه‌هایی وجود داشت که آیت الله آملی لاریجانی، به دلیل حضور احمدی نژاد از حضور در جلسات مجمع پرهیز دارد. اولین نکته این اخبار، همان افسوس اولیه است. مخاطب این گونه اخبار از هر طیف و سلیقه سیاسی که باشد برای چنین وضعیتی و رفتارهایی این گونه تاسف می خورد. اینکه فردی با این رتبه و سن بالای 80 سال چنین واکنش در عالم رسمی سیاست از خود بروز دهد، عجیب است.رفتارهایی این گونه در عرف سیاست آن هم از سوی سیاستمداران باتجربه بعید است. در عالم سیاست دشمن، کنار دشمن می نشیند و لبخند می زند حتی نماینده‌ دو کشور متخاصم در یک جلسه با هم دیدار می کنند و دست هم را می فشارند، حال چگونه در یک جلسه در سطح عالی نظام جمهوری اسلامی چنین اتفاقی می افتد، آن هم مجمعی که تمام اعضایش به دستور و انتخاب مستقیم بالاترین شخص نظام برگزیده شده و همگی از چهره‌های سرشناس این سال های حاکمیت ایران بوده اند. در پاسخ به این پرسش ها می توان جواب‌هایی در عالم سیاست ارائه داد اما این قلم می‌خواهد کمی عمیق تر به این مسئله نگاه کند و ضمن باز کردن صورت مسئله،به  ابعاد دیگر آن هم دقت کند.

 

 تفاوت عرف سیاست و عرف روحانیت
گاهی اوقات در میان روحانیون با درجات بالا، عرف هایی برقرار است که این عرف ها و رفتارها لزوما با رفتارها و عرفیات عـــالـــم ســیــاست یکی نیست. در این جایگاه باید چندین مثال را مرور کنیم تا ادعای ما به درستی تبیین شود. مثلا تمامی روحانیون حاضر در عرصه سیاست جـــمــهــوری اسلامــی ایران، به «جمهوری» اعتقاد دارند یعنی باید اعتقاد داشته باشند که اگر این گونه نباشد از اساس منکر اصل نظام هستند و نمی توانند در رده‌های بالای حاکمیتی ایران جایگاهی داشته باشند. این دسته از روحانیون مطابق با سیاست‌های نظام اتفاقا فراوان از جمهوری و ابعاد آن هم دم می‌زنند ، تا این جای کار هیچ اتفاق خاصی نیفتاده است. اما شما درست به همین روحانیون در جایگاه دینی و فقاهتی‌شان نگاه کنید. یعنی جایگاهی که در حوزه‌های علمیه دارند و زمانی که از منظر دینی و سنتی می خواهند به جایگاه مردم و نسبت آن با امر دینی اشاره کنند. در واقع در آن جایگاه می توان گفت بعضا ایشان هیچ اعتنایی به جمهوریت و جایگاه مردم ندارند و در معادلات «حق» و «تکلیف»، حق در کفه سبک تر و تکالیف مردم در کفه سنگین تر قرار می گیرد. در مثالی دیگر می توان به سراغ مبحث پاسخگویی رفت. مردم ما به طور تاریخی معمولا از روحانیت توقع پاسخگویی ندارند و این گونه نیست که بخواهند روحانیون را مورد نظارت قرار دهند. حال آنکه وقتی همین روحانی با درجه و جایگاه بالا به منصبی سیاسی می رسد باید پاسخگوی مردم باشد. یعنی موظف است که در خصوص تصمیمات ریز و درشت خود در برابر مردم پاسخگو باشد و به دنبال آن بحث نظارت مطرح می‌شود و یک عنصر سیاسی از هر مرتبه دینی که باشد با هر نوع سیاستی، باید حدی از نظارت بر او حاکم باشد و آن مسئول سیاسی هم مسئولیت پذیر بوده و مسئولانه پاسخ دهد. حال آنکه در عرف روحانیت و سیستم حوزه‌های علمیه هر چه بر درجه یک روحانی افزوده می‌شود، توقع مردمی از او برای چنین حالاتی کمتر می شود. پس از این دو مثال مهم، به سراغ بحث اولیه خود می رویم، جایی که آیت الله محسن مجتهد شبستری با سال های سال تجربه، رفتاری داشته که از چشم رسانه ها پنهان نمانده است. رفتاری که در عالم سیاست غیر معمول است و هرقدر هم که این دو نفر با هم مشکل داشته باشند، باز هم در عرف سیاست ایران مسئله تازه‌ای نیست و چه بسیار از اصلاح طلب و اصولگرا و این طرفی و  آن طرفی که در کنار هم در یک جلسه رسمی بنا به وظیفه نشسته اند. به نظر می رسد بخشی از این رفتارهای این گونه را در چارچوب همان سیستم روحانیت و فرم حوزوی می توان تحلیل کرد که هنوز شکل رفتاری شان با قواعد معمول سیاست متفاوت است. 

url : http://www.isfahanziba.ir/node/81557

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی