ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

کرونا با طعم « آلکسی تایمیا»

تاریخ درج : پنجشنبه ۸ خرداد ۱۳۹۹
آلکسی تایمیا عامل خطرساز برای اختلالات روان‌تنی است

هر چند ویروس کرونا در برخی مناطق کم‌رنگ‌ شده است، اما نمی‌توان آثار بر جای مانده از آن را نادیده گرفت. در این زمینه دکتر شقایق خسروی‌فر، روان‌پزشک، به همراه جمعی از دانشجویان ستاد مقابله با کرونا تحقیقاتی داشتند که در خصوص آن توضیحاتی می‌دهند.یکی از آثار ویروس کرونا «آلکسی تایمیا» است، آلکسی تایمیا به معنی نبود کلمه‌ای برای بیان حالات خلقی است، در این حالت فرد نمی‌تواند احساسات خود را بیان کند، زیرا از حالات خلقی خود آگاهی ندارد.آلکسی تایمیا یک مفهوم چند‌بُعدی است و برخی از ویژگی‌های آن عبارت است از: دشواری در توصیف احساسات، دشواری در تمایز و افتراق بین احساسات و حس‌های بدنی، ناتوانی در برقراری ارتباط با دیگران، کاهش خیال‌پردازی و رویاها و تمرکز بر تجارب بیرونی.به هر حال آلکسی تایمیا عامل خطرساز برای اختلالات روان‌تنی است و این اختلالات شامل سه دسته است: اختلال علائم جسمی(خود بیمار‌انگاری: فرد به دنبال یافتن علائم یک بیماری در خود است)، اختلال اضطراب بیماری(‌ترس از مبتلا شدن) و اختلال تبدیلی(با هر فشار روحی دچار علائم جسمی و عصبی می‌شود.)در این بین اختلالات عملکردی گوارشی، شایع‌ترین اختلالات آلکسی تایمیاست. اگرچه پاتوفیزیولوژی این اختلالات عملکردی گوارشی به طور کامل مشخص نیست، اما یافته‌ها حاکی از آن است ‌که از جمله علل آنها اختلالات روانی و مشکلات شخصیتی است. بیان هیجانات نه تنها بر عملکرد روده، بلکه بر علائم و نتیجه درمان آن تأثیرگذار هستند.گفته شده است که آلکسی تایمیا با حساسیت شدید با تحریک احشایی در ارتباط است. بنابراین، این یافته، حمایت‌کننده فرضیه افزایش حس‌های بدنی در افراد آلکسی تایمیک است و برای مشخص کردن تأثیر آلکسی تایمیا بر عملکرد مغزی‌روده‌ای، به ویژه برای فهم و درک آسیب‌شناسی روانی اختلالات عملکردی گوارشی اهمیت دارد.بین آلکسی تایمیا و شدت علائم گوارشی در مبتلایان به اختلالات عملکردی گوارشی همبستگی مثبتی وجود دارد و این بدین معنی است که هرچه آلکسی تایمیا بیشتر باشد، شدت علائم گوارشی در بیماران مبتلا افزایش می‌یابد.به هر حال اختلالات روان می‌توانند باعت ایجاد اختلالات عملکردی دستگاه گوارش شوند و با علائم مختلفی بروز کنند. 

سندرم روده تحریک‌پذیر‌

یکی از علائم ناشی از اختلالات روانی، اسهال یا یبوست است که معمولا سندرم روده تحریک‌پذیر نامیده می‌شوند.در واقع این سندرم، نوعی اختلال در عملکرد روده است که با درد مزمن در ناحیه شکم، احساس ناراحتی، نفخ و تغییرات در عادات روده‌ای، بدون هرگونه علت دیگری، مشخص می‌شود. در این بین اسهال یا یبوست می‌توانند علامت غالب باشند که ممکن است به صورت متناوب ظاهر شوند.نوعی از این بیماری که در آن اسهال علامت غالب باشد، IBS-D و نوعی که یبوست علامت غالب را تشکیل دهد‌،‌IBS-C  نامیده و به نوعی که این دو علامت متناوبا ظاهر شوندبه آنIBS-A  می‌گویند. آی‌بی‌اس ممکن است پس از یک عفونت به وجود آید که آن را آی‌بی‌اس پس از عفونت، یا IBS-PI   می‌نامند.در هر صورت یک واقعه استرس‌زا در زندگی یا شروع بلوغ، می‌تواند بدون علت پزشکی دیگری، آغازگر IBS باشند و علائم ‌این بیماری می‌تواند باعث اسهال، یبوست یا هر دو شود. همچنین می‌تواند باعث شکم‌درد طولانی یا کوتاه شود و درد ناشی از آن ممکن است پس از دفع گاز یا حرکت روده از بین برود.در ضمن بعضی از مردم بلافاصله پس از بیدار شدن از خواب دچار اسهال می‌شوند. همچنین ممکن است در حین غذا خوردن یا بلافاصله پس از آن اسهال رخ دهد. فشار و استرس مسافرت و حوادث اجتماعی یا تغییر در روند روزانه زندگی نیز ممکن است علائم را بدتر کنند. علاوه بر این، درصورت غذا نخوردن یا بعد از خوردن غذای زیاد علائم احتمالا بدتر می‌شود و زنان مبتلا هم در دوره قاعدگی ممکن است علائم بیماریشان تشدید شود.نشانه‌های کلی: ‌افزایش گاز روده، یبوست، ‌اسهال، ‌احساس نیاز به دفع بلافاصله پس از اجابت مزاج‌(احساس تخلیه ناکافی)، احساس نیاز فوری و شدید به اجابت مزاج و ‌درد و انقباض عضلات گوارشی.

دردهای شکمی

یکی دیگر از بیماری‌های شایع، دردهای شکمی است که مزمن است یا مکرر عود می‌کند و این بیماری با تغییر در الگوی روده یا اختلال پزشکی دیگری همراه نیست. این وضعیت به سندرم درد شکمی با واسطه مرکزی‌(‌CAPS‌)‌ گفته می‌شود که قبلا به عنوان سندرم درد عملکردی شکم(FAPS)‌ شناخته می‌شد.CAPS   یک اختلال عملکرد دستگاه گوارش است و هیچ یافته تصویربرداری یا آزمایشگاهی غیر‌طبیعی برای توضیح درد وجود ندارد، این بیماری به دلیل تغییر حساسیت به تحریکات عصبی در روده و مغز رخ می‌دهد و با تحرک تغییریافته در روده همراه نیست.CAPS    با درد مداوم یا مکرر شکم که اغلب شدید است، مشخص می‌شود اما با مواردی مانند غذا خوردن‌، دفع مدفوع یا قاعدگی ارتباطی ندارد.به هر حال برای مبتلایان به‌CAPS ، درد می‌تواند باعث اختلال در زندگی آنها شود و بر کیفیت زندگیشان تأثیر ‌گذارد. همچنین تأثیر عمده اقتصادی دارد.

زخم معده و اثنا‌عشر

از دیگر بیماری‌هایی که در زمینه اختلالات روانی استرس و اضطراب دائمی اتفاق می‌افتد، زخم معده و اثناعشر است که علائم آنها عبارت‌اند از: درد سوزشی معده، احساس سیری زودرس، سوزش سر دل، عدم تحمل غذای چرب و حالت تهوع. در ضمن درد آن در فاصله بین وعده‌های غذایی و در شب معمولا تشدید می‌شود.

 

  راهکارهای درمانی

اخـتــلالات روان‌تــنــی آن دســتـــه از بیماری‌های جسمی هستند که عوامل شروع‌کننده و تشدید‌کننده آنها‌، دلایل روانی دارند. در گذشته این اختلالات جزو اختلالات اضطرابی دسته‌بندی می‌شدند، زیرا تصور می‌شد که تنها دلیل بروز آنها اضطراب و استرس است، اما بعدا مشخص شد که پیدایش این بیماری‌ها با تجربه‌های تنش‌زا‌ مرتبط است که در بیشتر  موارد می‌تواند اضطراب باشد. پس در شرایط پر استرس این روزها به دلیل شیوع ویروس و قرنطینه‌، مروری بر راهکارهای درمان این نوع بیماری‌ها موضوعیت پیدا می‌کند. دسته‌ای از بیماری‌های روان‌تنی‌، بـیــمــاری‌هــای مرتبط با دستگاه گوارش مانند زخم معده و اثناعشر و کولیت مزمن‌(ورم روده بزرگ) است. شاید برای خیلی‌ها عجیب باشد که یک چنین بیماری‌هایی با نشانه‌های ملموس جسمی‌، تنها منشأ و دلیل روانی داشته باشند، اما این مسئله یک حقیقت علمی اثبات شده است و طبیعتا راهکار‌های درمانی روانی را نیز می‌طلبد.️روان پویشی‌: در این رویکرد درمانگر می‌کوشد تعارض‌های زیربنایی را که با نشانه‌های جسمانی فرد مرتبط هستند، پیدا کرده و آنها را به سطح هوشیاری شخص بیمار بیاورد. فرد مبتلا به واسطه این فرایند بینش و خودآگاهی کسب کرده و این توانایی را پیدا می‌کند که هیجان‌های خود را به جای اینکه با جلوه‌های جسمانی نشان دهد‌، مستقیم بیان کند.

 رویکرد شناختی‌رفتاری‌: در این رویکرد شخص باید افکاری را که با نشانه‌های بیماری جسمانی او پیوند دارند‌، شناسایی کرده و آنها را تغییر دهد. در این رویکرد باور بر این است که افراد احساسات معمولی خود را فاجعه‌آمیز تلقی می‌کنند. به همین دلیل به نشانه‌های جسمانی بــیــش از حـــد حــســاس می‌شوند و فکر می‌کنند که واقعا بیمار هستند. پس باید به شخص کمک شود تا واکنش‌های بــدنـــی خــود را بــه صـــورت واقع‌بینانه‌تری ارزیابی کند.

واکنش صحیح فرد در مقابل استرس‌ها‌: هر فردی در مقابل استرس‌ها باید واکنش صحیحی را از خود نشان دهد؛ از جمله روبه‌رو شدن با مشکلات و برخورد منطقی با آنها‌، احــســـاس مــسـئـولــیــت در قـــبــال تصمیماتی که می‌گیرد‌، آموختن و به کارگیری روش‌های کاهش استرس‌، وقت گذاشتن برای استراحت و فعالیت‌های خوشایند و... .

 

url : http://www.isfahanziba.ir/node/109398

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی