ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

ملکه حاشیه نشین‌ها

تاریخ درج : سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸
به یاد اگنس واردا فیلم‌ساز بزرگ فرانسوی

 واشنگتن پست، مارس 2019 اگنس واردا که به عنوان مادربزرگ سینمای موج نوی فرانسه شناخته می‌شود، 29 مارس 2019، در پاریس و در 90 سالگی درگذشت. درست است که موج نوی فرانسه با فیلم گدار از نفس‌افتاده (1960) آغاز شد، اما این فیلم‌های اولیه واردا بود که بر کارگردانانی مثل ژان لوک گدار، آلن رنه و تروفو تاثیر گذاشت. او برای مدتی طولانی در زیر سایه این کارگردانان کار کرد، اما در حقیقت بسیاری از مولفه‌های فیلم‌های موج نو از قبیل روایت غیرخطی، تدوین ضربه‌ای و تاکید بر فضاسازی به جای خط داستانی برای اولین بار در آثار او ظاهر شد. وقتی اگنس واردا در سال 1954 شروع به فیلم‌سازی کرد، چه به عنوان یک زن و چه به عنوان یک عکاس بدون هیچ سابقه آموزش حرفه‌ای در سینما، یک بیگانه و غریبه به حساب می‌آمد. او چنانکه خودش گفته، قبل از اینکه دست به یک دوربین فیلم‌برداری بزند، فقط پنج فیلم دیده بود! یکی از این پنج فیلم سفید برفی و هفت کوتوله دیزنی بود! دانشجوی سابق هنر و فلسفه، عکاس رسمی تئاتر ملی پاپیولار توسط یکی از دوستان مستندسازش به فیلم‌سازی تشویق شد. کسی ارتباط خوبی با آماتورها نداشت، بنابراین او با همراهی گروهی کم تعداد و با بودجه‌ای اندک پاریس را به مقصد روستای سته که واردا در آن بزرگ شده بود، ترک کردند. نتیجه آن فیلم لاپوینت کورت بود. این فیلم ترکیبی از دو خط داستانی موازی و دو سبک مختلف فیلم‌برداری است. آداب و رسوم و مشکلات روستائیان در سکانس‌های مستندگونه فیلم به نمایش درمی‌آیند؛ در حالی که داستان زوج پاریسی‌ای که ازدواجشان در حال فروپاشی است به‌صورت یک درام کلاسیک روایت می‌شود. واردا سعی کرد با آزادی کامل، با حفظ جریان طبیعی روایت و با حذف کردن دیالوگ‌های نمایشی، مانند یک رمان‌نویس اولین فیلمش بسازد.او روش کارگردانی‌اش را اینطور توضیح می‌دهد: «شبیه جریان احساسات، شهود و لذت کشف چیزهاست. کشف زیبایی جایی که ممکن است نباشد. دیدن و از طرف دیگر تلاش برای ساختارمند و سازمان‌یافته بودن؛ تلاش برای هوشمند بودن.»این نوع نگارش سینمایی بعدها توسط بسیاری از کارگردانان موج نو از جمله آلن رنه استفاده شد. رنه درباره واردا می‌گوید:« اولین فیلم واردا خبر از قدرت گرفتن موج نویی که در راه بود، می‌داد. »لاپونت کورت یک موفقیت تجاری نبود اما توسط بعضی منتقدین به دلیل سبک شجاعانه‌اش مورد تحسین واقع شد. اصلی‌ترین مؤلفه‌های فیلم‌های بعدی واردا یعنی «تعادل بین امر شخصی و سیاسی، امر نمایشی و مستند» در این فیلم قابل مشاهده است. او هشت سال بعدی را به ساختن مستند و چندین آگهی برای دفتر گردشگری فرانسه گذراند. فیلم بلند بعدی او کلوئی از 5 تا 7 (1962) به نویسندگی خودش، در زمان واقعی در پاریس فیلم‌برداری شد. این فیلم شخصیت اصلی، کلوئی را که منتظر نتیجه آزمایش بایوپسی‌اش است، به مدت دوساعت دنبال می‌کند. واردا پاسخ به خبرنگار نیویورک تایمز که از او می‌پرسد آیا این یک فیلم اتوبیوگرافی است، می‌گوید: «من قد بلند، بلوند یا سرطانی نیستم. من می‌خواستم ایده مرگ‌ــ فکر می‌کنم سرطان روان‌پریشی قرن ماست و ترس رایج در میان زنان را که با آزادی روزافزونشان افزایش می‌یابد، با هم تلفیق کنم.»واکنش‌ها به این فیلم متفاوت بود. منتقد تایم نوشت که «خانم واردا محتوای بی‌مغز را با پرمغز اشتباه می‌گیرد و کارش به تظاهر می‌کشد.» با این حال کلوئی از5 تا 7 جایزه انجمن منتقدان فیلم فرانسه را دریافت کرد و نامزد دریافت نخل طلای کن شد. بعد از این فیلم واردا با پیشنهادهایی برای فیلم‌هایی که خودش آنها را «فیلم‌هایی درباره بلوندهای خواننده در حال مرگ» می‌نامد، بمباران شد. اما او به جای قبول این پیشنهادها به ساخت فیلم مستند پرداخت. جنین بسینجر، تاریخ نگار فیلم درباره او چنین می‌گوید: «واردا مرزهای آنچه در سینما درست در نظر گرفته می‌شد، مرزهای سبک روایی کلاسیک را شکست.» اما دوست نداشت در زمره جماعت موج نو طبقه‌بندی شود. «زمانی که موج نویی‌ها رسیدند، او پیش‌تر آغاز به رفتن کرده بود.»واردا به جنبش فمینیستی که در دهه 70 عمیق‌تر شده بود علاقه داشت. او یک مستند کوتاه و پیرو آن چند فیلم داستانی با تم فمینیستی ساخت. اگنس واردا برای فیلم شادی (1965) خرس نقره‌ای برلین و برای فیلم خانه‌به‌دوش (1985) شیر طلایی ونیز را دریافت کرد. همچنین در سال 2015 جایزه نخل طلای افتخاری جشنواره کن به وی داده شد.  در سال 2009، با اشاره به ناشناخته بودنش از منظر تجاری، به نیویورک تایمز گفت: «من ملکه فیلم‌سازان حاشیه‌نشینم. اما فیلم‌هایم دوست داشته شده‌اند. فیلم‌ها به یاد می‌مانند و این هدف من است،  دوست داشته شدن به عنوان یک فیلم‌ساز. من می‌خواهم احساسات را، لذت فیلم‌ساز بودن را به اشتراک بگذارم.»

url : http://www.isfahanziba.ir/node/95547

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی