ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

مساکن جدید برای مسکین‌های قدیم

تاریخ درج : چهارشنبه ۱۷ مهر ۱۳۹۸
شماره روزنامه: 
بسیاری از واحدهای انبوه‌ساز تازه در اصفهان، سکونتگاه فقر است

علیرضا پویانسب / خبرنگار

 مسکن یکی از ابزارهای مهم در بحث اقتصاد کلان هر کشور به حساب می‌آید؛ موضوعی که نه تنها در کشوری مثل ایران بلکه در اکثر کشورهای جهان حتی آنهایی که توسعه یافته هم محسوب می‌شوند، موضوعی مهم و نیازمند برنامه‌ریزی دقیق است. بر اساس آمار سه‌چهارم کل سرمایه گذاری در امر مسکن یعنی چیزی به اندازه 75 درصد از میزان سرمایه گذاری در این زمینه به ساختن واحدهای مسکونی جهت طبقه پر‌درآمد شهری اختصاص می‌یابد که همان ساختمان‌های چند طبقه در شهر هستند. این در حالی است که سهمی ناچیز از سرمایه گذاری که حدود 25 درصد از کل سرمایه در این زمینه محسوب می‌شود، به ساخت واحدهای مسکونی جهت طبقه کم‌درآمد در نظر گرفته می‌شود.این در حالی است که مسکن بزرگ‌ترین سرمایه این خانواده‌هاست و همین سرمایه برای آنها امنیت و بهبود وضعیت ایجاد می کند که هر دو این اتفاقات امنیت را موجب می‌شود؛ از سوی دیگر باعث افزایش بهره‌وری و نیروی کار و همبستگی می‌شود؛ بنابراین تخصیص منابع بخش دولتی  عمومی به این امر صرف هزینه‌ای اجتماعی محسوب نمی‌شود؛ بلکه فواید اقتصادی برای کل جامعه دربردارد.بازیگران متعددی در صحنه بازار مسکن شهری نقش دارند از جمله ساکنان مسکن، رابط‌ها، مالکان، سازندگان، موسسات مالی و نهادهای دولتی که هر یک به شیوه ای خاص و بر حسب موقعیت خود ارزش مصرفی و ارزش مبادلاتی را تعیین می‌کنند. از سوی دیگر  عوامل جمعیت شناختی، عوامل اقتصادی، عوامل فرهنگی، سیاست‌های دولت، حوادث طبیعی، میزان تخریب واحدهای مسکونی، مشخصات بازار مسکن، وسعت عرضه، آثار نوسازی شهری و سرعت نوسازی از جمله عوامل افزایش تقاضا در مسکن شهرها محسوب می شوند. محله‌های فقیر نشین شهری به علت نبود فضای رسمی مناسب و درحد توانایی اقشار کم درآمد شهری به وجود آمده است و از این رو بازنگری در برخورد متداول بخش دولتی عمومی به این پدیده و به فرآیندهای برنامه‌ریزی و طرح‌ریزی شهری، به منظور تامین فضای رسمی قابل زندگی برای این اقشار، یک اصل است. جالب است بدانید بیشتر واحدهای مسکن جدید در کلان‌شهری مثل اصفهان سکونتگاه‌های فقیر نشین است؛ اما این فقط مربوط به اصفهان نیست و مابقی کلان‌شهرهای کشور هم این اتفاق برایشان رخ داده است؛ اما نه تنها مورد تحسین و توجه قرار نمی‌گیرند، بلکه این مسکن‌ها و فعالیت‌های اقتصادی غیررسمی همواره توسط مسئولان دولتی در معرض تخریب قرار داشته؛بنابراین فقر به جای کاهش تشدید می شود. با وجود این، امروزه دولت‌ها به تدریج دریافته‌اند سکونتگاه‌های غیررسمی و مناطق فقیرنشین شهر می تواند راه حلی مناسب جهت حل مشکلات مسکن اقشار فقیر شهر باشد؛ زیرا به حداقل سرمایه‌گذاری‌های دولتی نیاز دارد. به عبارت دیگر این مناطق بدون توجه به کیفیت پایین شرایط زندگی در آن، می توانند مکان زندگی مناسبی برای بی‌بضاعتان شهری باشند. تخریب این مناطق مسکونی، باعث کاهش مسکن‌های شهری و افزایش فقر می‌شود و درواقع این محله‌های فقیرنشین را به مکان دیگری در شهر منتقل می کند. از آنجایی که دولت نمی تواند برای همه افراد فقیر شهر مسکنی مناسب فراهم آورد؛ لذا باید از تلاش افراد فقیر برای فراهم کردن مسکن حمایت کرد و این مشکل شهری را بدین ترتیب کاهش داد. این امر به معنای به رسمیت شناختن سکونتگاه‌های غیررسمی و حاشیه‌نشین شهر از سوی مقامات دولتی و مدیران شهری است که باید به جای تخریب این محلات به بهسازی و بهبود شرایط زندگی در آنها توجه کنند. برنامه‌های توسعه اقتصادی اجتماعی اساسا با هدف پوشش‌دهی به همه مردم و با تاکید بیشتر بر گروه‌های کم‌درآمد اقدامات خود را در قالب تنظيم ضوابط و مقررات و تدوین مبانی حقوقی و قانونی برای دستیابی به اهداف خود سامان می‌بخشند. نگرانی‌ها از آنجا بروز می کند که عملا افراد نیازمند واقعی از حوزه حمایتی برنامه خارج مانده و با برون‌فکنی و به حاشیه راندنشان تأمین سرپناه آنها در محلات اسکان غیررسمی و در حاشیه‌ها امری اجتناب‌ناپذیر شده است؛ از آنجا که فراموش کردن بخشی از تقاضا توسط برنامه هیچگاه به معنای منتفی شدن نیاز این بخش به سرپناه نخواهد بود، این گروه‌های فراموش شده توسط برنامه عملا راه‌حل‌های متناسب با اوضاع و احوال و شرایط خود را در عرصه‌هایی جست وجو خواهند کرد که از حوزه مداخله برنامه به دور مانده؛ درخصوص اراضی خارج از محدوده شهرها برنامه ای پیش بینی نشده و در نبود الگویی برای جامع نگری در خصوص شهرها و پس کرانه‌های حاشیه‌ای آن، بخش نادیده گرفته شده توسط برنامه، پاسخ تامین سرپناه خود را در آن عرصه می یابد.موضوع عدم‌موفقیت در دستیابی به تعریفی روشن از گروه‌های هدف، پدیده ای است که شاید بتوان به منزله اصلی‌ترین ضعف برنامه‌های توسعه اقتصادی  اجتماعی قلمداد کرد؛ حتی تا آخرین برنامه‌ها نیز  خلاف بهبودهایی که نسبت به گذشته در آن پدید آمده، تداوم یافته و برنامه‌ها را از این حیث آسیب‌پذیر کرده است. هرگونه برنامه‌ریزی به‌خصوص برنامه ریزی شهری و مسکن باید در پی برآوردن حقوق انسان‌ها یا توسعه انسانی باشد. تأمین مسکن افراد کم درآمد و فقير، مخصوصا در شهر اصفهان نیازمند به هم پیوستن فعالیت‌ها بین بخش‌های دولتی و عمومی جامعه است. در اصفهان طی سالیان اخیر به خصوص در شورای پنجم حاشیه نشینی در شهر اصفهان مدام مورد توجه بوده است و بازدیدهایی نیز از این مناطق صورت گرفته است و شهردار نیز مدام به این مناطق سر می‌زند؛ چراکه ظاهرا در مدیریت جدید به این نتیجه رسیده‌اند که به جای تخریب بافت‌های حاشیه‌ای، افزایش امکانات و ارتقای کیفیت زندگی هم می تواند به این افراد از نظر عدالت اجتماعی اقتصادی کمک کند و هم بار هزینه ای کمتر برای شهر و مدیریت شهری و دولت دارد؛ چراکه دیگر ساخت مسکنی در این طرح وجود نخواهد داشت.

 

url : http://www.isfahanziba.ir/node/102046

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی