ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

مرگ شادی می‌آفریند

تاریخ درج : سه شنبه ۶ اسفند ۱۳۹۸

«در مرز حیات و ممات ایستاده و صدای شادی و حزن در هم آمیخته»، این همان «تصویر فایدونی» از لحظاتی بود که در آن پیچیده‌ترین گزاره‌های انسانی رنگ می‌بازند یا رنگ می‌گیرند! «فایدون» اثری از افلاطون است که لحظات پایانی حیات سقراط را تصویرسازی می‌کند. «درنگ»، «دام» و «سکنای ماندن»، «تشرف» و «فراغ» و چندین و چند گزاره که در فایدونِ افلاطون است که به آن برمی‎خوریم. این متن از آنجایی مسحورکننده بوده که از مرگ می‌گوید، از مرگ یک فیلسوف، «حیات فیلسوفانه و ممات فیلسوفانه»، اینها کنش‌های بسیار عمیقی است که انسان از بدو نفس کشیدنش به آن دخیل شده و گویا راه گریزی از «پایان سیر نزولی گیتی فیزیکی و آغاز سیر صعودی گیتی متافیزیکی» که مرگش خوانند نیست. افلاطون در فایدون می‌نویسد: «چون نیکی‌های جهان دیگر را پیش می‌کنند، در واپسین روز عمر شادمان‌تر از روزهای دیگر نمی‌گردند و زیباتر از اوقات دیگر می‌خوانند». شاید نگاه افلاطون بیشتر به نوع مواجهه استاد خود با مسئله مرگ بوده است. جهان‌بینی ژرفی که تفاخر برانگیز بوده و بی‌محابا شاگردان سقراط را غنی از آن می‌کند. در فایدون به جز از مرگ، در خصوص حیات میز می‌خوانیم. اینکه «انسان از چه صورت حیاتی خود به مرگ می‎رسد؟» یکی از پرسش‌های بزرگ افلاطون است.آرامش روح همان ارمغانی است که سقراط در لحظات واپسین عمر به آن معترف بود، افلاطون در فایدون معتقد است که سقراط به مذمت ارواح ِ انسان‌های خبیث پرداخته و سرگردانی روح آنان و کیفردهی به گروه‌هایی چون ستمکاران در «حیات جاودان» را به شاگردانش گوشزد می‌کند. به تعبیری دیگر، افلاطون پس از نگارش فایدون به اصالت روح نیز رسیده است. افلاطون می‌نویسد: «اخلاق، خرد ، اراده، تصور درست، اندیشه، یادآوری و همه چیزهایی که از این قبیل‌اند، بیش از طول، عرض، عمق و سختی جسمانی وجود داشته‌اند: زیرا روح کهن‌تر از جسم است».مسئله حیات در دیدگاه افلاطونی (مستتر در فایدون) از این نشانه بیشتر پرده‎برداری می‎کند که اصولا جهان‎بینی افلاطونی حیات منفردانه و منزوی از موجودات ناطق را کمی دورتر تصور می‌کند و به نوعی برنمی‌تابد؛ دقیقا در همین نقطه می‎توانیم تفاوت افلاطون و کسانی چون «هراکلیت» را علاوه بر تشابهات بسیار درک کنیم. شخصیت و فردانیت الهی هراکلیت بر همه پدیده‌های جهان احاطه دارد و از آنها مراقبت می‌کند. 

از سایت باشگاه اندیشه

url : http://www.isfahanziba.ir/node/107396

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی