ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

مراجعه به روحانیون کم نمی شود

تاریخ درج : شنبه ۱۷ آذر ۱۳۹۷
شماره روزنامه: 

سعید مهدوی کنی

 

نسبت به آینده روحانیت نباید قضاوت عجولانه داشـــت. باید بدانیم روحانیت به دلیل ارتباطش با مقوله آخرت و مسئله معنویت در ذهن مردم، موقعیت برتر و رمزآلود داشته است، یعنی همان قدر که دین با مقولات معنوی و ماورایی سروکار دارد طبعا روحانیت در جایگاه تبیین کنندگان این معارف به همین میزان که این معارف مقدس است، این تقدس را کسب کردند و مردم برای این مقام جایگاه ویژه ای قائل اند.روحانیت به طور معمول جمعی از افراد را تشکیل می داد که اخلاص در عمل داشتند، یعنی حتی کسانی که باور جدی به آخرت نداشتند به فرد روحانی در جایگاه فرد دارای رفتار اخلاقی احترام می گذاشتند، یعنی از دیدگاه انسانی کسانی که به دیدگاه الهی قائل بودند برای روحانیت ارزش قائل بودند. بسیاری اوقات روحانیت نخبگان جامعه خود بودند و در گذشته مهم‌ترین مرکز علمی برای تحصیل علم، حوزه های علمیه بودند و هر کسی وارد حوزه می شد پایه تحصیلش معارف اسلامی بود حتی اگر نجوم و طب و ... می خواند، پایه تحصیلی معارف اسلامی بود بنابراین به طور معمول روحانیت قشر نخبه جامعه محسوب می شد به ویژه اینکه در رابطه با معارف اسلامی، مسئله علم بسیار اهمیت دارد.عالم بودن ارزشی برای روحانیت به حساب می آمد. علاوه بر این روحانی در جایگاه معتمدین مردم محل رجوع برای حل مسائل اجتماعی بود و شان اجتماعی والایی برای روحانی در جایگاه فردی که هم عالم و هم مردمی بود برای جایگاه روحانیت شیعه متصور بود. در چشم مردم روحانیت قشری مظلوم به ویژه در دوره پهلوی به دلیل سرکوب شدید بود.بعد از انقلاب اسلامی در این عرصه ها، تحولاتی اتفـــــاق افتــــــاد، یعنی مظلومیت ها حتی اگر هم واقعی بود به تدریج در ذهن مردم آمد که این مظلومیت ها پس از انقلاب رفع شده است و آنان در موقعیت قدرت هستند، در نتیجه آن موقعیت مظلومیت به موقعیت قدرت تبدیل شده بود.البته ایـــــن موقعیــــت قدرت همه جا، منفی نبود، امــــا آن شرایط مظلومیت تا حد زیادی از ذهن مردم خارج شده بود یا موقعیت مراجعه برای اینکه وکیل الرعایا باشند پس از انقلاب هنوز هم برقرار است، چون تصور مردم این است که روحانیون در قدرت بهتر می توانند با هم لباسان و هم جنسان خود وارد گفت وگو شوند و هنوز هم مردم در حد زیادی در لایه هایی این بدبینی هست. نوعی مردم‌داری و حمایت از مظلوم در ذات روحانیت وجود دارد. روحانیت به خاطر تربیتی که می شود نوعی خصلت برای گفت وگو با مردم را داراست و پوشیدن لباس خدمت، نوعی مهیا شدن برای پاسخگویی است. این قضیه هم در ذهن مردم است و هم تـــا حدی روحانیت این مسئله را قبول‌دارند.پس نقش مرجعیت و مراجعه برقرار است، اما بعد از انقلاب نوع مراجعات از نظر کمی و کیفی عوض شد و نوع مراجعات مردم به روحانیت تغییر کرد.نوع مراجعه به روحانیت در کل کم نشده، اما تغییر شکل داده است. اکنون نیز  موضوع بیشتر مراجعات در زمینه حل و فصل مشکلات جاری زندگی مردم است.البته موقعیت با موقعیت فرق می کند، شاید این گفته  ناظر به اقتضای روحانی در موقعیت شهری و اداری باشد، اما شاید در روستاها و شهرهای دورافتاده هنوز اقتضائات قبل از انقلاب وجود داشته باشد و هنوز نمی توانم حکم قطعی در این زمینه بدهم، اما متوجه تفاوت موقعیت روحانیت در نزد مردم در قبل و بعد از انقلاب هستم.در مسئله دین هم موقعیت و منزلت روحانیت رقبایی پیدا کرده است و بخش‌هایی از موقعیت قدرت و حاکمیت مرجعیت دینی،  روحانیت را بعد از انقلاب دچار نوعی تغییرات و حتی شک و تردید در لایه هایی از جامعه کرده است.الان عرصه به گونه ای است که روحانیت در موقعیت روشنفکری دست خیلی از روشنفکران را از پشت بسته و البته ممکن است بدنه اصلی روحانیت این قشر از روحانیت را نپسندد ولی به هر حال فکر روشنفکر، تکنولوژی، اقتصاد مدرن، سرمایه داری و... به طور کامل در فضای روحانیت وارد شده است. روحانیت با فضای عمومی جهان در حال حرکت است، اینکه عقایدش را بپذیرند یا نه حرف دیگری است. بحث بر تماس روحانیت با این فضاست، بنابراین به یک نوع نگاه و منزلت روحانیت در موقعیت به روز بودن بعد از انقلاب خیلی بالا رفته است و به روحانیت در موقعیت فهم مسائل جاری تا حد زیادی مشروعیت داده‌است.

 

url : http://www.isfahanziba.ir/node/86171

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی