ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

مدیریت پایدارِ حوادث ناپایدار

تاریخ درج : شنبه ۲۱ تیر ۱۳۹۹
منصور شیشه‌فروش: رویکرد مدیریت بحران در سال جاری، پیشگیری است

عادل امیری/خبرنگار

گزاره معروفی هست که می‌گوید: «حادثه خبر نمی‌کند» و در برابر آن گزاره دیگری مطرح می‌شود که می‌گوید: «حادثه خبر می‌شود» مثل انفجار در کلینیک درمانی سینا اطهر با 19 جان‌باخته در تهران یا آتش‌سوزی بازارچه مصرف نورباران در یک دهه پیش که داروندار کسبه را دود کرد و به هوا برد. این حوادث، حوادثی بوده‌اند که پیش از وقوع، خبر داده‌اند، آن‌هم از طریق بررسی‌هایی که اداراتی مثل گاز و آب و برق یا سازمان‌هایی مثل مدیریت بحران، آتش‌نشانی یا نظام‌مهندسی و شهرداری به مالکان یا هیئت‌مدیره این اماکن داده می‌شده، اما در برخی موارد مثل اهمال در نگهداری یا تخلیه ساختمان پلاسکو منجر به فاجعه شده است. به‌تازگی و پس از حادثه جانکاه درمانگاه سینااطهر، مدیریت بحران شهر تهران اعلام کرد: «شهر تهران 50بیمارستان قدیمی دارد که بیش از 50 سال عمر دارند و فاقد شرایط ایمنی استاندارد هستند.» همین مسئله موجب تلنگری شد تا با منصور شیشه‌فروش، مدیر سازمان مدیریت بحران استانداری اصفهان درباره چگونگی وضعیت اماکن عمومی و خصوصی در خصوص استانداردهای امنیتی گفت‌وگو کنیم.

آقای شیشه‌فروش! در خبرها آمده بود که مدیریت بحران استان تهران اعلام کرده 50 بیمارستان این شهر ازنظر ایمنی از استاندارد پایینی برخوردارند و ممکن است اتفاقاتی که برای ساختمان پلاسکو و درمانگاه سینا اطهر به وجود آمد، برای بقیه نیز رخ دهد. آیا آمار جامعی درباره اماکن عمومی پرخطر اصفهان تهیه‌ شده است؟

از سال گذشته مدیریت بحران اســـتـانـــداری کـــارگــروهــی را در شهرداری‌ها تشکیل داد با عنوان ســازه‌هــای آســیب‌پــذیر در برابر حوادث. 

این کارگروه در شهرداری‌های شهرهای بزرگ باهدف شناسایی و پایش تمامی ساختمان‌هایی که کاربری‌های مختلف دارند، تشکیل شد که ازجمله این کاربری‌ها می‌توان به کاربری‌های فرهنگی، مذهــبی، گــردشــگری، تــجــاری، مسکونی، درمـــانی، مــجتمع‌های بزرگ رفاهی‌خدماتی، مسکن مهر، آسایشگاه‌ها، هـتل‌ها، پــاســاژها، مراکز تفریحی، تاریخی، اداری، آموزشی، خوابگاه‌های دانشجویی و دانش‌آموزی و... اشاره کرد. این کارگروه با همکاری شرکت گاز، شرکت برق، سازمان نظام‌مهندسی، راه‌و‌شهرسازی و آتش‌نشانی انجام به کار کرد تا از این اماکن بازدید فنی داشته باشند. هدف اصلی این کار نیز بررسی تاب‌آوری در برابر حوادثی مثل سیل و زلزله و طوفان و برق و ... بود تا بررسی کنند سیستم ایمنی دارند یا نه.

 

آیا در این بازدیدها از چک‌لیست استاندارد هم استفاده‌ شده است؟

بله. یک چک‌لیست هم دارند که شامل سیستم‌های ایمنی، قدمت ساختمان و اینکه آیا در برابر زلزله یا حریق تاب‌آور است، می‌شود. همچنین دیده می‌شود که آیا سیستم‌های اطفای حریق خودکار و تجهیزات لازم وجود دارد یا نه. راه‌های دسترسی عبور و مرور، خروج اضطراری و مؤلفه‌ها و شاخص‌های زیادی در این چک‌لیست وجود دارد که باید ازنظر تجهیزات ایمنی و استانداردها بررسی شوند. موتورخانه‌ها سیستم‌های گاز و... هم بررسی می‌شوند. کارگروه یادشده یک سال فعالیت کرد و مشخص شد 120 مرکز در سطح استان نیاز به رفع نقایص دارند. به مالکان این مراکز اخطاریه‌های لازم داده شد؛ مثلا به بعضی از واحدهای تجاری و مسکونی، در مورد سیستم‌های برق و آب و گازشان که ایمن نبود، به مالکان خصوصی و حقیقی آن‌ها اخطاریه‌های لازم داده، راهکارهای فنی برای رفع نقص اعلام شد.

 

آیا فعالیت این کارگروه در همین حد متوقف ماند؟

خـــیر. مجــددا ایـــن کارگـــروه تشکیل و یک‌بار دیگر قرار شد از همه مؤلفه‌هایی که در سطح استان وجود دارد بازبینی انجام شود. ما یک ماه فرصت دادیم به آن کارگروه تا ببینند در این‌یک سال چه گذشت و کدام‌یک از دستگاه‌ها توانسته‌اند آن 120مرکز را رفع نقص کنند و گزارشش را به مدیریت بحران بدهند. همچنین موارد جدیدی را شناسایی کنند که قرار شد مجددا بررسی شود و ضمنا به شرکت برق و گاز اعلام کردیم که بازدیدکنندگانشان و هـــیئــت‌هــــای مـــمـــیـــزی که تشکیل‌شده، بروند و سیستم‌های برق و گاز مجتمع‌های بزرگ را بررسی کنند و اخطاریه‌های لازم داده شود.چند روز قبل هم اخطاریه‌های متعددی از سوی شرکت‌های گاز و برق به آن‌ها ابلاغ و زمان‌بندی‌شده بود تا چه کارهایی را انجام دهند. حتی گفته‌ایم سازمان استاندارد هم وارد شود و دستور پیگیری آسانسورهایی که ایمن نیست را به دستگاه‌ها ابلاغ کند. به هر یک از این‌ها وظیفه‌ای داده و حتی گفتیم که با همکاری قوه قضاییه ازنظر حقوقی پیگیری بکنند چون جان انسان‌ها مهم است، بنابراین باید این‌ها در فاصله زمانی مشخص رفع نقص کنند. مثــلا قرار شــده در مـــورد آن ساختمان‌های بلندمرتبه فولادشهر که قدمت دارند، با همکاری سازمان عمران فولادشهر و راه و شهرسازی در جهت ایمن‌سازی یا جابه‌جایی آن‌ها اقداماتی انجام شود.

 

با این وصف آیا به مراکزی که نواقصشان را رفع نمی‌کنند، بازهم خدمات داده می‌شود؟

در مورد مخاطراتی که شرکت آب و برق و گاز دارند نیز قرار شد شرکت‌هـــای خدمات‌رسان بعدازآن مدتی که اخطاریه صادر و نقص رفع نشد، ارائه خدمات نکنند. درباره نظام‌مهندسی هم مقرر شد هیئت‌مدیره ساختمان‌های مسکونی با همکاری شهرداری جلساتی برگزار کنند و اخطاریه‌های لازم را بدهند. با توجه به حریقی که در ماه رمضان در یک مجتمع مسکونی ایجادشده بود، چند روز پیش جلسه‌ای در منطقه 4 شهرداری اصفهان تشکیل شد. عواملی از خود نظام‌مهندسی، شهرداری و هیئت‌مدیره ساختمان را دعوت کردند و به آن‌ها ابلاغ شد که باید تا تاریخ گفته‌شده اقدامات لازم را انجام دهید، بنابراین با همکاری شهرداری و آتش‌نشانی تمام واحدها را پیگیری می‌کنیم.

 

در حوزه تجاری و بازارها که معمولا هرازگاهی طعمه آتش می‌شوند، چه تدابیری اندیشیده شده است؟

در حوزه تجاری و بازارهایی که در شهرهای اصفهان و جاهای دیگر هست، اتاق اصناف و بازرسی اتاق اصناف با همکاری آتش‌نشانی به صورت مشترک بازدیدهای فنی را انجام داده‌اند. اینجا هم مثل هر حرفه دیگری مخاطراتی وجود دارد؛ مثلا در رسته‌های مبل‌سازان، در انبار مواد مورداستفاده، چیدمان و هر چیزی که می‌تواند مخاطره‌ای به دنبال داشته باشد. در مورد این‌ها چک‌لیست‌هایی با عنوان مشاغل پرخطر آماده و به اصناف اعلام کرده‌اند و اصناف هم به هیئت‌امنای بازار و مجتمع‌های تجاری هشدار داده که ظرف این مدت باید این کارها را انجام بدهند. بنابراین ما در چند جبهه وارد شدیم؛ سازمان نظام‌مهندسی، با همکاری شرکت گاز و برق، ساختمان‌ها را مورد بازرسی فنی قرار داده و ما به هیئت‌مدیره‌هایشان ابلاغ کرده‌ایم. برای مراکز عمومی و بالاتر از آن، بخش‌نامه‌ای را مدیریت بحران به همه دستگاه‌های امدادی ابلاغ کرده ازجمله مراکز درمانی و ... که استفاده بکنند. با همکاری شرکت آب و برق و سازمان آتش‌نشانی خواسته‌ایم تسهیلاتی فراهم بکنند برای بازدید و چک‌لیست‌ها هم آماده شود تا در یک زمان‌بندی مناسب نسبت به رفع آن‌ها اقدام کنند.

 

چند درصد سازه‌هایی که گفتید پرخطر   هستند؟

در یک سال گذشته، 25 درصدش رفع خطر شد و مابقی دارد به‌تدریج شناسایی و مرتفع می‌شود. بعضی از پرخطرها نیز از کارایی خارج شدند، مثل برخی مجتمع‌های مسکونی یا واحدهای تجاری که تخلیه شدند و اجازه داده نشد فعالیت کنند. این‌هــا خـــیلی مـــهم بـوده و مابقی‌اش را گفته‌ایم ظرف موعد مقرر اقدام بکنند. شاید بتوانیم بگوییم 30 درصد این واحدهایی که شناسایی‌شده پرخطر بودند و ابلاغیه‌های خاص به آن‌ها داده‌شده و در حال پیگیری‌اند. از سویی هم مجددا موج دوم پیگیری‌های کارگروهی که قبلا فعال بود شروع‌شده و قرار است یک حرکت ویژه‌تری با یک نگرش خاص دیگر این چک‌لیست‌ها را ظرف یک ماه دیگر آماده کنند تا با جمع‌بندی همه یافته‌ها به یک مجموعه کلی برسیم.

 

اگر آن واحدها فرامین را نپذیرند، مدیریت بحران با آن‌ها چطور برخورد خواهد کرد؟

راهکار این است که اول‌ازهمه اخطار داده می‌شود، اگر اخطار را قبول نکردند شهرداری، آتش‌نشانی، شرکت گاز و برق و... که دستگاه‌های نظارت فنی هستند به‌عنوان مدعی‌العموم شکایت می‌کنند به دادگستری که اخطاریه داده‌ایم اما عمل نمی‌کنند. آن‌وقت دیگر دادگستری پرونده تشکیل می‌دهد.

 

خاطرتان هست که چه اتفاقی برای بازارچه نورباران افتاد، تکلیف چنین اتفاقاتی چیست؟

ببینید در همه مراحل امکان وقوع حادثه وجود دارد. باید ما برنامه‌ریزی‌ها و بازرسی‌های فنی را انجام بدهیم. قبل از حادثه است که مدیریت بحران می‌گوید باید پیشگیری بکنید. رویکرد مدیریت بحران امسال هم پیشگیری است. رویکرد ما در همه مسائل ازجمله غرق‌شدگی در رودخانه‌ها، آتش‌سوزی مراتع و حتی کرونا و خیلی موارد دیگر، پیش‌بینی، پیشگیری، اطلاعیه و اخطاریه است. الان هم مشخصا مدیریت بحران استان ابلاغ کرده که اگر حادثه‌ای پیش بیاید، خود مدیریت بحران مدعی می‌شود و خاطیان را به قوه قضائیه معرفی می‌کند. این را هم بدانید که دولت به کسانی که در رخ دادن آن حوادث نقش داشتند، خسارت پرداخت نمی‌کند.

 

می‌توانید مثال بزنید؟

بله. الان ابلاغ ‌شده که اگر کسی در حریم رودخانه‌ها ساخت‌وساز کرده باشد، اگر سیل بیاید، دولت ریالی به او نخواهد داد و تازه باید بیاید و جبران هم بکند. اینجا هم همین‌طور است، اگر کسی اخطاریه‌های شرکت‌های آب، برق، گاز، سازمان نظام‌مهندسی و... را رعایت نکرد و جامعه دچار آسیب شد، متخطی باید بیاید و پاسخ بدهد؛ مثل کسی که کرونا می‌گیرد، اطلاع نمی‌دهد و بعد اگر کسی از او وا بگیرد او ازنظر حقوقی مجرم شناخته می‌شود.

 

باتوجه به مباحثی که مطرح شد، رویکرد مدیریت بحران استان در برابر بحران‌های استانی چیست؟

برای مدیریت بحران استان اصل پیشگیری، پیش‌بینی، اطلاع‌رسانی و اخطار است. حوادث مختلفی که در سنوات گذشته اتفاق افتاده نشان داده که باید قبل از رخ دادن حوادث پیشگیری کنیم و مجددا هشدار بدهیم به تمام بخش‌های مختلف تا یک‌بار دیگر به لحاظ فنی زیرمجموعه‌های خودشان را ازنظر کاربری‌های فرهنگی، مذهبی، گردشگری، هتل‌ها، بیمارستان‌ها، مراکز درمانی، مساجد، ابنیه فرهنگی، مراکز آموزشی، سازمان نـــــظـــام‌مهـــنــدسی و... بـــررسی کنند. آن‌ها در همه سطوح مسئولیت دارند و باید به مجموعه‌های خودشان هشدار بدهند؛ زیرا هیچ ارگانی نیست که مسئولیت نداشته باشد؛ بنابراین به تمام دستگاه‌ها اطلاعیه و ابلاغیه داده‌ایم تا یک‌بار دیگر ازنظر فنی و ازنظر تاب‌آوری ساختمان‌ها در برابر حوادث آن‌ها را موردبررسی قرار داده و با عوامل آتش‌نشانی و آب و برق و گاز همکاری کنند. به‌واقع همه‌چیز را چک بکنند، از امکانات اطفای حریق تا اینکه اگر ساختمانی فرسوده است و هیئت ناظر تشخیص می‌دهد که نباید دیگر استفاده شود، بلافاصله باید تخلیه شود. اگر اعلام کردند باید در اسرع وقت رفع شود، وگرنه هر اتفاقی بیفتد و بررسی کارشناسی صورت بگیرد که کاری باید می‌شده و نشده، این‌ها مجرم شناخته می‌شوند.

 

رئیس دانشگاه علوم پزشکی گفته‌اند که همه بیمارستان‌های ما تقریبا قبل از انقلاب ساخته‌ شده‌اند،  ازلحاظ استاندارد مدیریت بحران چطور بررسی می‌کنید؟

دفتر فنی دانشگاه علوم پزشکی استانداردهایی را در خصوص مراکز درمانی و بیمارستان‌ها دارند که مکلف به انجام این کار هستند و وزارت بهداشت هم این موارد را پیگیری می‌کند. بنابراین این‌ها هستند که مشخص می‌کنند کدام بیمارستان ایمن است و کدام نیست. در دو سال گذشته هم اقداماتی جهت رفع نواقص انجام‌شده، ولی ما برای اینکه همکاری بشود، مجددا با همکاری دفتر فنی بیمارستان و آتش‌نشانی و کمیته مدنظر، ظرف مدت گفته‌شده یک‌بار دیگر بررسی‌ها را انجام می‌دهیم تا در جهت رفع آن کار شود.

url : http://www.isfahanziba.ir/node/110571

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی