ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

لاک دفاعی تورمی مردم

تاریخ درج : یکشنبه ۵ خرداد ۱۳۹۸
شماره روزنامه: 

ترنج مدرس
طبق داده های مرکز آمار، متوسط رشد اقتصادی سال‌های ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۷،  4 درصد است. با وضع تحریم ها و کاهش فروش نفت به تدریج رشد اقتصادی کاهش می یابد. کاهش رشد اقتصادی، وضعیت درآمدی و اقتصاد خانوارها را تحت الشعاع قرار می دهد.  از نظر ساختار اجتماعی، انتظار می رود که طبقه‌ متوسط کوچک‌تر و لایه‌‌های پایینی آن به زیر خط فقر سقوط کرده و برمیزان فقر لایه‌های محروم نیز افزوده شود. شرایط تورمی اگر برای گروه ها و اقشار اجتماعی فاقد دارایی، اثر منفی داشته باشد، برای صاحبان سرمایه، اثر مثبت دارد. بنابراین انتظار می‌رود  توزیع درآمد نابرابر شده و شکاف طبقاتی عمیق تر شود.برای بهبود وضعیت اقتصادی باید رشد اقتصادی مثبت شود. سرمایه گذاری و یافتن جایگزینی قابل اتکا به جای نفت، تنها راهکارهای بهبود شاخص رشد اقتصادی در شرایط فعلی هستند.اقتصاد ایران در سال‌هایی که درآمد نفتی قابل توجه و کافی داشت، می‌توانست آن را به ظرفیت‌های تولیدی تبدیل و به تدریج از وابستگی به نفت رهایی یابد که چنین امکانی فراهم نشد.  در شرایط فعلی، تنها با برتری نرخ ارز می توان به صادرات غیرنفتی دل خوش کرد و بخشی از تولید را که هنوز نفس می کشد، تجهیز و حفظ کرد.

 

پالس اشتباه
 در چنین شرایطی کسانی که بازگشت به اقتصاد دولتی دهه ۱۳۶۰ و سهمیه‌بندی کوپنی را به عنوان راه‌حل پیشنهاد می‌کنند، در واقع با دادن علائم نگران‌کننده به بازار به استقبال کمبود می‌روند. رویکرد درست در شرایط کنونی باید پیشگیری از بروز کمبود باشد. با توجه به کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان و وضعیت شکننده اقشار کم‌درآمد، دولت می‌تواند بخشی از درآمد ریالی ناشی از اصلاح نرخ ارز را به‌صورت یارانه نقدی یا کالاهای مــــورد نــــیــــاز از طـریــق سازمان‌های ذی‌ربط به این اقشار اختصاص دهد.  برای شکستن دور باطل تورمی نیز دولت باید انضباط بودجه‌‌ای و سیاست انقباضی پولی در پیش گــیــرد و از هدر رفتن منابع کمیاب ارزی با اعمال سیاست‌های حمایتی ناکارآمد اجتناب کند. این احتمال وجود دارد افـــرادی کـــه در بــخـــش خصوصی اشتغال دارند در  هنگام رکود، کار خود را از دست دهند یا با دیر پرداخت حقوق و مزایا مواجه شوند.  خانوارهایی که تنها یک منبع درآمدی دارند نیز با وقوع رکود، دچار زیان و خسارت می شوند. چنین خانوارهایی نسبت به خانوارهایی با دو یا چند فرد فعال اقتصادی، ضربه شدیدتری متحمل می‌شوند. کاهش درآمد خانوار با از دست دادن شغل یا دریافت دیرهنگام دستمزدها اتفاق نمی افتد. درآمد حقیقی فردی که افزایش حقوق و مزایا داشته نیز به دلیل افزایش شدید قیمت‌ها کاهش یافته است. بنابراین نقش تورم افسارگسیخته در ایجاد فقر و کاهش قدرت خرید، پررنگ است. درآمد حقیقی نشانه قدرت خرید درآمد فرد است. حتی اگر درآمدها اندکی نسبت به گذشته افزایش یافته باشند، کفاف افزایش سنگین قیمت کالاها و خدمات را نمی‌دهند که نشانه کاهش درآمد حقیقی خانوارهاست. برخی افراد تلاش می‌کنند با یافتن شغل دوم، بخشی از کاهش درآمد حقیقی خود را جبران کنند، بنابراین افزایش عرضه شغل‌هایی مانند مسافرکشی اتفاق می افتد. ولی این افزایش عرضه باعث فشار مضاعف بر درآمد این مشاغل می‌شود.

 

لاک دفاعی مردم
کاهش مصرف کل خانوار از بخش‌هایی آغاز می‌شود که به کاهش درآمد حساس‌تر است. اقتصاددانان این کالاها و خدمات را «لوکس» نام‌گذاری کرده اند، ولی این بدین معنی نیست که چنین هزینه‌هایی اضافی هستند. با کاهش درآمد، خانوارها سعی می‌کنند از کالاهای بادوام، مدت زمان بیشتری استفاده کنند و تعویض آنها را به تعویق بیندازند. در نتیجه کالاهای بادوام اولین بخش از مخارج خانوار است که کاهش می‌یابد. بخشی از خانوارها به ویژه مستاجران در مواجهه با افزایش قیمت‌ها، محل زندگی خود را تغییر می‌دهند و به مناطق ارزان‌تر نقل‌مکان می‌کنند. هرچند این موضوع می‌تواند در بلندمدت با افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، خرج خانواده را افزایش دهد. شاید برخی درخواست دخالت دولت در کاهش اجاره‌بها را داشته باشند، ولی روی دیگر سکه، خانواده‌هایی وجود دارند که تنها منبع درآمدشان اجاره دادن بخشی از املاکشان است و این مالکان نیز با افزایش شدید قیمت‌ها مواجه شده‌اند.با توجه به محدودیت‌های درآمدی دولت، به نظر می‌رسد بهترین توصیه برای دولت، جلوگیری از هدر‌رفت درآمدهای ارزی کشور به بهانه تثبیت قیمت ارز است تا با صرفه‌جویی در بخش‌هایی از هزینه‌ها، اندکی  رفاه را برای پوشش حمایتی خانوارهای کم درآمد افزایش دهد.

url : http://www.isfahanziba.ir/node/95833

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی