ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

علامه سیره نگار

تاریخ درج : سه شنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۸

سید جعفر مرتضی عاملی معروف به علامه سیدجعفر مرتضی (زاده ۲۰ بهمن ۱۳۲۳ ) عالم دینی، متخصص تاریخ اسلام و تشیع، سیره‌نگار شیعی و از عالمان حوزه علمیه قم و لبنان بود. او کتاب‌هایی در زمینه سیره اهل بیت تالیف کرده‌است مانند الصحیح من سیرة النبی الاعظم و مأساة الزهراء. او تحصیلات خود را به صورت غیررسمی نزد پدرش که معلم بود،  آغاز کرد و در ۱۳۸۲ق برای تحصیل علوم دینی به نجف اشرف سفر کرد. در آنجا مدرسه آیت‌الله بروجردی و «جامعه النجف الدینیه» را برای اقامت برگزید و به تحصیل علوم دینی مشغول شد. در سال ۱۳۸۸ق به قم مهاجرت کرد. در حوزه علمیه قم، ابتدا باقیمانده دروس سطح را نزد آیت‌الله میرمحمدی آموخت. سپس در درس اساتیدی چون زنجانی، فانی، حائری و آملی حاضر شد و همزمان به تحقیق و پژوهش درباره مسائل تاریخی و عقیدتی شیعه پرداخت.

فعالیت‌ها در قم 

 از فعالیت‌های مهم جعفر مرتضی در سال‌های اقامت در قم، می‌توان به پژوهش در زمینه‌های مختلف تاریخ و عقاید شیعه، راه اندازی «منتدا» یا «مدرسه علمیه جبل عاملی‌ها» و تدریس برای دانشجویان دوره کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس اشاره کرد. سید جعفر مرتضی عاملی در سن ۷۷ سالگی در تاریخ ۴ آبان ۱۳۹۸ شمسی، پس از حدود ۳۰ روز بستری بودن در بیمارستان رسول اعظم بیروت در گذشت و در زادگاهش در عیتا الجبل به خاک سپرده شد.سید جعفر مرتضی یکی از مورخان برجسته شیعی در گرایش تاریخ صدر اسلام بود که می‌توان از شخصیت او به عنوان یکی از عوامل اصلی احیای تاریخ در حوزه‌های علمیه یاد کرد. آثار تاریخی او چندین ویژگی دارد: رویکرد اجتهادی در تحقیق تاریخ،  استفاده از تاریخ برای دفاع از مبانی کلامی شیعه و نقد مبانی کلامی اهل سنت،  تتبع گسترده، ارزیابی دقیق، ریشه‌یابی هوشمندانه از حوادث، نشان‌دادن بی‌پروای دست‌های جعل و تحریف، افشای چهره‌های فریبکار در نگارش متون تاریخی، آشنایی گسترده و عمیق با منابع تاریخی، روانی قلم و سبک دسته‌بندی مطالب در کتاب‌هایش.

تالیف بیش از صد اثر

سیدجعفر مرتضی عاملی بیش از صد تالیف را به زبان عربی به رشته تحریر درآورد که بیشتر آنها درباره تاریخ اسلام است؛ به همین دلیل از او به عنوان مورخ یاد می‌شود. برخی از این تالیفات به فارسی ترجمه شده است.ترجمه فارسی عناوین این آثار شامل «آداب پزشکی در اسلام»، «اداره حرمین شریفین در قرآن کریم»، «اسرائیل در آیات سوره بنی اسرائیل(اسراء)؛ تفسیر هشت آیه»، «اسلام و منشأ مقابله به مثل»، «اعتماد در مسائل تقلید و اجتهاد»، «دو دروغ درباره شریف رضی(گردآورنده نهج‌البلاغه)»، «امام علی(ع) و نبی یوشع(از پیامبران بنی اسرائیل)»، «اهل بیت(ع) در آیه تطهیر»، «انجیل کجاست؟»، «تحقیقی درباره شفاعت»، «توبه آدم(ع)؛ حقیقتی قرآنی»، «توبه قوم یونس در قرآن کریم» و «شهرسازی در اسلام» است.

تفسیر  قرآن

سیدجعفر مرتضی عاملی، مفسر قرآن نیز بود و تفاسیری جداگانه درباره ۱۶ سوره قرآن دارد که تفسیر سوره الم نشرح، تفسیر سوره بینه، تفسیر سوره تکاثر، توحید(اخلاص)، تین، ضحی، عادیات، فاتحه، فلق، کافرون، کوثر، ماعون، مسد، ناس، نصر و هل اتی(انسان/دهر) را دربرگرفته است.«حقایقی درباره قرآن»، «حقوق حیوان در اسلام»، «زندگی سیاسی امام جواد(ع)»، «زندگی سیاسی امام حسن(ع)»، «زندگی سیاسی امام رضا(ع)»، «مطالعات و پژوهش‌هایی در تاریخ و اسلام»، «پژوهشی درباره نشانه‌های ظهور»، «ازدواج موقت در اسلام»، «همسران امام حسن(ع)؛ دروغ‌ها و حقایق»، «زینب و رقیه در شام»، «سلمان فارسی در رویارویی با چالش»، قصیده‌ای هدیه شده به روح امام خمینی(ره) و شهدا با نام «سنابل المجد» از دیگر آثار این عالم فقید شیعی است.او چندین کتاب هم در تاریخ اسلام و عقاید شیعه دارد که عبارت‌اند از:الصحیح من سیرة النبی الأعظم صلی الله علیه وآله وسلم:  این کتاب که مهم‌ترین کتاب جعفر مرتضی است، مجموعه ای در ۳۵ مجلد در شرح زندگانی محمد بن عبدالله با موضوع سیره پیامبر اکرم (ص) و تاریخ اسلام است. این کتاب به زبان عربی، در ده بخش تدوین شده و حدود ۱۷۰۰ منبع دارد و در دو جلد به زبان فارسی نیز ترجمه شده‌است. نویسنده در این اثر کوشیده‌است سیره مکتوب پیامبر اکرم (ص) را از اخبار ضعیف بپیراید و با نقد و بررسی آنچه در منابع پیشین سیره گرد آمده، تاریخی مبتنی بر اخبار صحیح بنگارد. جعفر مرتضی عاملی با نگاه خاص و شیعی خود به سیره و تاریخ پیامبر (ص) و با بهره‌گیری از منابع فراوانی از فریقین (۱۶۸۳ کتاب) به بازسازی سیره نبوی پرداخته‌است. مجلدات اولیه این کتاب، ابتدا در سال ۱۳۶۱ش توسط انتشارات اسلامی منتشر شد و انتشار آن در سال‌های بعد ادامه یافت. این کتاب یک بار نیز عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران را به دست آورد.الصحیح من سیرة الامام علی علیه السلام: این کتاب که نام دیگرش «المرتضی من سیره المرتضی» است در ۵۳ جلد در سال ۱۳۹۴ در قم چاپ شده‌است.مأساة الزهرا علیها السلام: این کتاب درباره  حوادث دوره پایانی زندگی فاطمه الزهرا، دختر پیامبر اسلام است. نویسنده در این کتاب تلاش کرده به شبهاتی که در سال‌های اخیر درباره حوادث اواخر زندگی فاطمه زهرا و شهادت آن مطرح شده، پاسخ دهد. آن گونه که در ترجمه فارسی کتاب آمده، این کتاب در پاسخ به شبهات سید محمدحسین فضل‌الله نوشته شده‌است. این کتاب با عنوان رنج‌های حضرت زهرا (س) به فارسی ترجمه شده‌است.سید جعفر مرتضی یکی از مورخان برجسته شیعی در گرایش تاریخ صدر اسلام  بود و می‌توان از شخصیت او به عنوان یکی از عوامل اصلی احیای تاریخ در حوزه‌های علمیه  یاد کرد. آثار تاریخی او ویژگی‌هایی همچون رویکرد اجتهادی در تحقیق تاریخ، بهره‌مندی از تاریخ برای دفاع از مبانی کلامی شیعه و نقد مبانی کلامی اهل سنت، ارزیابی دقیق، ریشه‌یابی هوشمندانه از حوادث و نشان‌دادن بی پروای دست‌های جعل و تحریف دارد./منبع: ایکنا

url : http://www.isfahanziba.ir/node/102988

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی