ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

سوزن مطالبه‌گری؛ جوالدوز طلبکاری

تاریخ درج : چهارشنبه ۷ اسفند ۱۳۹۸
شماره روزنامه: 

مینا جلالی

دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی و پژوهشگر جهاد دانشگاهیامروزه «مشارکت شهروندان» در تصمیم‌سازی‌ و اداره‌ امور شهری از جمله مضامین مورد اقبال در محافل دانشگاهی و مدیریت شهری است. در حال حاضر نیز برنامه‌ریزی‌ها و اقداماتی در راستای جلب این مشارکت در سطوح مختلف‌ حکمرانی شهری در حال انجام است. اگرچه اهتمام به اجرای چنین تصمیماتی، پسندیده و مقبول به نظر می‌رسد، اما تحقق مضامینی از این دست، مستلزم وجود بسترهایی است که بتواند به هم‌خوانی مصادیق شکل‌یافته با مفاهیم پشتوانه‌ این مضامین یاری رساند. چنانچه این بسترها فراهم نشود، این مضامین پرجاذبه تنها دست‌مایه‌انجام کنش‌ها و واکنش‌هایی عاری از مفاهمه‌ و توافق جمعی بین ذی‌نفعان، اعم از شهروندان و مسئولان خواهد شد و نهایتا این تعاملات ناموفق احساساتی چون نارضایتی، بی‌اعتمادی و بی‌تفاوتی به دنبال خواهد داشت. به عنوان یک پژوهشگر اجتماعی و به فراخور انجام طرح‌های پژوهشی مربوط به شهر و شهروندی، در جریان برخی از پژوهش‌ها در راستای جلب مشارکت شهروندان در امور شهری بوده‌ و هستم. در صحنه‌ نمایش نه چندان موفق مشارکت‌طلبی و مشارکت‌جویی، احساسات ناخوشایند دوجانبه در اظهارات شهروندان و مسئولان شهری را می‌توان در این موارد خلاصه کرد: از نظر مسئولان شهری، شهروندان طلبکارانی هستند که شرایط واقعی را نادیده می‌گیرند؛ توان مطالبه‌گری اصولی بر مبنای انگاره‌های مشارکت‌محوری را ندارند؛ نق می‌زنند؛ به فکر منافع فردی خود هستند؛ بازخوردهایشان به اتفاقات جدید کوتاه‌مدت و هیجانی است؛ صبر، پیگیری و همراهی لازم برای دیدن نتیجه امور را ندارند و چنان‌چه اقدام موثری در سطح شهر اتفاق افتد، بیش از آنکه مزایای آن را ببینند معایب آن را بر می‌شمارند. در طرف دیگر ماجرا، شهروندانی قرار دارند که هنگام درخواست از آنها جهت بیان دیدگاه‌هایشان در امور شهری لیستی از تجربیات ناخوشایند خود در زمینه‌ مطالباتشان از نهادهای ذی‌ربط را ردیف می‌کنند و با عصبانیت از تلف شدن بی‌نتیجه‌ وقت، هزینه و آرامششان جهت دریافت پاسخی قانع‌کننده شکوه دارند. آنها با بی‌تفاوتی و بدبینی و  گاهی خشم معتقدند نظر آنها در موضوعات شهری تاثیرگذار نیست و نهایتا اتخاذ تصمیمات در امور مختلف توسط حلقه محدودی از افراد صورت می‌گیرد.پیش‌شرط‌ها و بسترهای نامناسب به وجود آمدن چنین روایت تناقض‌آمیزی از مطالبه‌گری یا طلبکاری را می‌توان در دو بخش توضیح داد: بخش اول مربوط به پیش‌شرط‌های هزینه‌بر، بلندمدت، فرهنگی و تا حدودی در دست اقدام است و بخش دوم به پیش‌شرط‌های بدون هزینه، مدیریتی و به نظر خارج از اولویت اقدام مربوط می‌شود. پیش‌شرط‌های بخش اول شامل مواردی چون تعدیل بوروکراسی دست‌و‌پاگیر، اصلاح قوانین، تسهیل فرایند برقراری ارتباطات دوجانبه و گفت‌وگو بین شهروندان و حـــکمـــرانان شـــهـــری،  شــــفاف‌ســــازی فرایـــندهای تصمیم‌گیری‌ و اقدام و تعیین میزان سهم شهروندان در این فرایندها،  تعریف ضمانت اجرا جهت پاسخ‌گویی حداکثری  نهادهای حکمرانی و فراهم‌کردن زمینه‎ مطالبه‌ گروهی و چانه‌زنی در قالب تشکل‌ها، انجمن‌ها و سازمان‌های مردم نهاد و به رسمیت شناختن اثرگذاری آنهاست. در مقابل، پیش‌شرط‍‌‌‌ های بخش دوم را می‌توان در مواردی چون پرهیز از وعده‌وعیدهای غیر‌واقعی و پروپاگاندای رسانه‌ای در زمینه‌ اقدامات شهری، پرهیز از ادعاهای ناصواب در استفاده از مفاهیم آکادمیک مانند ملغمه‌ هم‌زمان شهر خلاق، شهر هوشمند، شهر دوستدار کودک، شهر دوستدار سالمند، شهر آرام و ... در شعارهای مدیریتی خلاصه کرد. این دسته از پیش‌شرط‌ها نه تنها هزینه‌ای برای مدیریت شهری در بر ندارند، بلکه  نقش مهمی  در جلوگیری از دامن‌زدن به روحیه‌ طلبکاری و احساس نارضایتی شهروندان از اقدامات انجام شده یا انجام نشده در سطح شهر ایفا می‌کنند. به نظر می‌رسد رعایت چنین پیش‌شرط‌هایی چندان کار سختی نیست و تنها به حدودی از واقع‌بینی، همراه نشدن سطحی‌ با حرکت‌های جهانی و پرهیز ازادعاهای فاقد پشتوانه‌های اجرایی نیاز دارد.

 

url : http://www.isfahanziba.ir/node/107416

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی