ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

سودای پوچی در عصر معنا سازی

تاریخ درج : یکشنبه ۲۰ آبان ۱۳۹۷
شماره روزنامه: 
تالار هنر اصفهان میزبان بررسی دو نمایشنامه از نشر فردا بود

 نشست «ادبيات نمايشی معاصر» همراه با رونمایی از تازه های نشر انتشارات فردا در تالار هنر در حالی برگزار شد که سه مهمان از سه منظر این ادبیات را ارزیابی کردند. نشستی که همراه با چاپ کتاب هایی از ادبیات نمایشی همراه بود. ادبیاتی که به نمایشنامه های کلاسیکی می‌پردازد و به گفته ناشر این مجموعه ها پیش نیاز تئاتر امروز ایران است. در این نشست دو ساعته فریدون خسروی از اساتید برجسته تئاتر و کارگردانی، گفته های خود را از فلسفه آغاز کرد و با تعریفی جامع از این مقوله گفت: فلسفه محصول اندیشه است و انسان ابتدا اندیشه ورزی را در مسیر راه خود قرار داد و سال‌ها طول کشید تا یاد گرفت تفاوت حیوان با انسان در همین موضوع بوده است.

 

 

پس از یک مقدمه موجز، فریدون خسروی به نمایش های ابزورد یا پوچ گرایانه نقب زد و گفت: عبث گرایی، معنا باختگی و پوچ اندیشی 500 سال قبل از میلاد مسیح در اندیشه های جورجیاس مشاهده شد، نگاه نهیلیستی در فضایی که نمایشنامه های ابزورد هم از آنها گرفته شده است:« در واقع نیست انگاری باور به این است که همه ارزش‌ها بی پایه و ‌اساس است و طبق نظر جورجیاس در کل هیچ چیز وجود ندارد، او سه نظر داشت، اول اینکه هیچ چیز وجود ندارد، دوم اینکه اگر هم وجود داشته باشد این برای انسان غیرقابل فهم است و سوم اینکه اگر وجود قابل فهم باشد آن را نمی توان به‌طور قطع ابلاغ یا تفسیر کرد». وی در ادامه تاکید کرد که طبق این نظریه هیچ چیزی وجود ندارد و اگر هست غیر قابل فهم است، اگر قابل فهم باشد قابل تفسیر نیست و بیشتر آثار امروز محصول اندیشه ای است که بیش از 2500 سال پیش رواج یافته است. این استاد دانشگاه تئاتر، ابزورد را رسوخ فلسفه و محتوای پوچ‌گرایانه در فرم دانست و گفت: سارتر به پوچی هستی اشاره داشت تا از گذر آن مفهومی وجودشناسانه را در اصیل‌‌ترین نقطه خود پیدا کند و به پیروی از هایدگر، ابرفیلسوف وجودشناس، نقطه عظیمت خود را مرگ و سپس مفهوم عمیق نیستی قرار دهد. خسروی با اشاره به اعتقادات ساتر نیز تصریح کرد: در نظر این فیلسوف، آزادی و انتخاب، ارزش‌هایی انسانگرایانه هستند بنابراین وفاداری به انسان و ارزش‌گذاری برای آزادی و انتخاب، پوچی را تنها برایش تبدیل به تمهید و راهی فلسفی می‌کرد، از سویی دیگر او اعتقاد داشت درامی مناسب و خوب است که مخاطب را از نظر اخلاقی درگیر کند حال آنکه ابزوردیسم ناامیدی از هر اخلاقی است و آنقدر جهان را نابسامان می‌بیند که بیشتر به سکوت متوسل می‌شود تا زبان.وی ادامه داد: از سویی دیگر کامو برای نمایش پوچی به سلسله منطقی و معنازای روایت داستانی پناه می‌برد و این باعث می‌شد که با وجود محتوای پوچ نوع پرداخت منطقی درام در آثارش خود باعث تناقض شود، به شکلی که پوچی را معنا محور کند.این کارگردان تلویزیون همچنین با اشاره به اینکه تئاتر ابزورد یعنی نهایت ناامیدی از انسان، افزود: این مکتب، حاصل تکامل فلسفی تفکر انسان‌‌گرایانه است که تبدیل به تجربه زیستی انسان مدرن شد و در نتیجه از آگاهی فلسفی به عینیت اجتماعی رسید. تنها در چنین حالتی است که ناامیدی از انسان محوری هم معنا پیدا می‌کند.خسروی در ادامه با صراحت گفت: در ایران نمایشنامه‌های ابزورد راضی کننده نبوده و دارای مشکلات مبنایی و ریشه ای است بنابراین مخاطب نمی‌­تواند ارتباط درستی با آن داشته باشد. در این نشست اسد الله شکل آبادی، مدیر انتشارات فردا هم به  مشکلات بازار نشر پرداخت. مشکلاتی که باعث شده چاپ نمایشنامه نیز با مسائل زیادی روبه رو شود. وی با به دست گرفتن تریبون، رو به مخاطبانی که اغلب دانشجو بودند گفت: مسئله نشر در ایران یک مشکل است و ناشرانی که در شهرستان ها کار می‌­کنند دارای مشکلات مضاعفی هستند.شکل آبادی افزود: متاسفانه شرایط نشر ما هر روز دچار پسرفت است و طی این سال ها ما با افت شدیدی در خصوص نشر مواجه بوده ایم. در سال 61 تیراژ کتاب حتی برای ناشران ضعیف بین سه  تا پنج هزار نسخه بوده، اما در شرایط فعلی و اکنون به جایی رسیده ایم که این مقدار به 500 و حتی 200 نسخه رسیده است، در حالی که شاهد افزایش جمعیت دو برابری هستیم.وی اضافه کرد: در این بازار خوشبختانه اوضاع ادبیات نمایشی نسبت به آثار ادبی دیگر بهتر است و بیشتر مورد استقبال نسل جوان قرار گرفته، ولی باز هم آثاری که قبلا سریع فروش می‌­رفت، اکنون با مشکل مواجه شده است.شکل آبادی با اشاره به سخنان فریدون خسروی نیز گفت: معتقدم تا زمانی که ریشه‌ها را نشناسیم، نمی‌­توانیم با ادبیات مدرن ارتباط برقرار کنیم، چرا که ادبیات پست مدرن، عصاره تمامی جریانات فکری فلسفی و ایدئولوژیکی است که در غرب شکل گرفته اما گاهی برخی جهش ها منجر به سرطان فکری می‌شود و ما باید به این نکته توجه داشته باشیم.مدیر نشر فردا ادامه داد: درام نویس روح شخصیت‌ها را سلاخی می‌­کند و باید لایه ها را کنار بزند و برسد به قلب سیاه، سفید یا آبی و رنگی درام هایی که خود را در قرن 19 نشان دادند، اما من معتقدم تا زمانی که آثار کلاسیک جهان را تحلیل نکنیم نباید به درام نویسی روی بیاوریم و تا زمانی که جامعه شناسی، روان شناسی، انسان شناسی و قوم شناسی را به خوبی تحلیل نکرده ایم، نمی‌توانیم شخصیت خلق کنیم. در پایان، مرتضی نیک پایان، نمایشنامه نویس نیز در رابطه با پیدایش ادبیات دراماتیک سخن گفت و اظهار داشت: این ادبیات همزمان با قصه‌گویی بود، یعنی ساختن حادثه و روایت حادثه، ساختاری در ادبیات کلاسیک که در آن خِردورزی مهم‌تر از شخصیت قرار می‌­گیرد.وی افزود: در این نوع ادبیات نمایشی خرد مقدم بر شخصیت پردازی و حادثه پردازی است، اما هر چه به دوران رنسانس می‌­رسیم، اومانیسم شکل می‌گیرد و شخصیت هم اهمیت می یابد و ما با عنصر مهم‌تری با عنوان پرداخت شخصیت در ادبیات امروز مواجه می شویم و داستان گویی فدای شخصیت پردازی می شود.نیک پایان ادامه داد: این دوران تمام می شود تا ما به دوران پست مدرن و نمایشنامه های ابزورد می‌رسیم که نه داستان دارند و نه ساختار دراماتیک و نه شخصیت هایی مثل نمایش نامه های شکسپیر و ایبسن. بنابراین باید توجه کرد آنچه شاکله این نوع نمایش است، موقعیت است که می‌تواند تخیلی یا واقعی باشد دنیایی که حقیقی نیست، اما بخشی از واقعیاتی را که در دنیای حقیقی است، برای ما آشکار می سازد.گفتنی است نشست «ادبيات نمايشی معاصر» با حضور اساتيد و دانشجويان ادبيات نمايشی همراه با رونمايی از دو عنوان نمايشنامه «دو جلاد، مناجات، گرونیکا» نوشته فرناندو آرابال و «آخر بازی» نوشته ساموئل بكت برگزار شد./ گروه فرهنگ و هنر

url : http://www.isfahanziba.ir/node/84523

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی