ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

دست اندازهای تولید فرش دستباف

تاریخ درج : شنبه ۱۷ آذر ۱۳۹۷
شماره روزنامه: 
این صنعت در حال ازدست‌دادن بازارهای جهانی است

مینا ایزدی

 

اصفهان از صادرات فرش دستباف کشور سهم 12,5 درصدی دارد .بروز موانعی که در مسیر تولید قرار گرفته می تواند درکم‌رنگ شدن سهم صادراتی استان نیز تاثیرگذار باشد. زمانی که از موانع رونق تولید فرش دستباف صحبت می شود هم دشواری تامین مواداولیه لازم برای تولید مطرح است و هم ضعف طراحی و نقشه کشی برای بافتن فرش های دستباف. تاروپودها تنها مطابق با سلیقه‌ بافندگان با همان سبک و سیاق سنتی به هم گره می خورد و در بافت فرش دستباف سلیقه و انتظارات  بازارهای  مصرف  خارجی  مدنظر  قرار  نمی گیرد.

 

صنعت فرش دستباف در حـال از دست دادن بازارهای صادراتی است. متولیان این صنعـــت دراظهار نظرهای خود افت آمارهای صادراتی فرش دستباف ایرانی را گوشزد می کنند و از کاهش صادرات این کالا خبرمی دهند. تـا جــایـــی کـــه حاجـی آقامیری، رئیس کمیسیون توسعه صادرات اتاق بازرگانــی ایــران در نشســت خبــری سومین نمایشگاه توانمندی‌های صادراتی جمهوری اسلامی  می گوید: «ارزش صادرات فرش دستباف بیش از 100میلیون دلار کاهش یافته است، تقاضای فرش دستباف به‌ویژه از سوی اروپا کم شده و در مواردی نیز رقبا در بازار جای ایران را گرفته‌اند» از سوی دیگر مدیرعامل اتحادیه های فرش دستباف نیز یکی دیگر از متولیان این صنعت است که  به ایسنا می گوید: « درحال حاضر شاهد سیر نزولی صادرات فرش دستباف هستیم.»

 

      معضل تامین مواداولیه برای بافندگان
آمارها اعلام می کنند شش میلیون ایرانی از محل تولید و عرضه فرش دستباف در کشور ارتزاق می‌کنند. این صنعت در مقایسه با سایر صنایع تولیدی نیازمند سرمایه گذاری چندانی نیســــت . صنعــــت فرش دستباف علاوه بر بافندگان مشاغل دیگری را نیز در دل خود جای داده و رونق این صنعت به پویایی مشاغل وابسته همچون صادرکنندگان، طراحان و نقاشان و رفوگرها گرفته تا رنگرزها، پرداخت‌کارها، فروشندگان مواد اولیه، فروشندگان دار، ابزار و نقشه قالی و قالی‌شویی‌هاکمک می‌کند. صادرات مواداولیه اما تهدیدی جدی در روند تولید فرش  دستباف است و فعالیت مشاغل وابسته به این صنعت را تحت تاثیر قرار خواهد داد. حمیدرضا ذوالانواری ، عضو هیئت مدیره اتحادیه صادرکنندگان فرش دستباف ایران از مشکلاتی که به تازگی ها تولیدکنندگان فرش دستباف با آن مواجه شده اند، سخن می گوید. ذوالانواری از صادرات مواداولیه فرش به کشورهای چین و هند خبرداده و تاکید می کند  رقبا با توجه به افزایش ارزش دلار برای تهیه مواداولیه به بازار ایران حمله‌ور شده اند.  صادرات مواداولیه در زمینه پشم مرغوب ایرانی، فرصتی بزرگ برای رقیبان ما در تولید این کالای اصیل به شمار می‌رود.  400 هزار بافنده در اصفهان مشغول به فعالیت هستند که تعدادی در منازل، عده‌ای در کارگاه‌های نیمه‌ متمرکز و ۱۰ درصد نیز در کارگاه‌ های متمرکز فعالیت می‌کنند. رئیس اتحادیه تولیدکنندگان فرش دستباف اصفهان صادرات مواداولیه تولید فرش به کشورهای خارجی را معضلی می داند که به تازگی بافندگان استان با آن دست و پنجه نرم می کنند. سعید عصاچی این‌طور به اصفهان زیبا می گوید: برای تولید فرش دستباف ابریشم وکرک از خارج وارد می شود و پشم گوسفند نیز از داخل تامین می‌شود که تعرفه 26 درصدی برای واردات ابریشم و کرک مانع از رونق تولید است و از سوی دیگر به تازگی صادرات مواداولیه تولید داخل یعنی پشم گوسفندی نیز مزید برعلت شده و مشکلات بافندگان  را دوچندان کرده است. عصاچی تصریح می کند: تولید فرش دستباف در اصفهان سالیانه 300هزار مترمربع است که از این میزان تولید فرش دستباف در اصفهان حدود 30 درصد صادر می شود و اصفهان از کل صادرات فرش دستباف سهم 12,5درصدی دارد.

 

      ضعف تبلیغاتی فرش دستباف
علاوه بر تامین مواداولیه لازم برای تولید فرش دستباف برخی موانع دیگر هم وجود دارند که مانع از رونق صادرات فرش دستباف ایرانی می‌شود. موانعی که سید جواد مختار زاده آل رسول ، پیشکسوت تولید فرش دستباف به آن اشاره می‌کند. مختارزاده‌آل‌رسول معتقد است فرش دستباف آنچنان که باید و شاید جایگاهی در میان سایر تولیدات صنعتی ندارد . مختارزاده آل رسول  به اصفهان زیبا می گوید: درزمینه تمامی کالاهای صنعتی تبلیغ و فرهنگ سازی می شود، اما فرش دستباف در میان کالاهای صنعتی کشور بیگانه است و هیچ گونه تبلیغی برای فروش بیشتر این کالا صورت نمی گیرد.  آل رسول تصریح می کند: دولتی ها برای اینکه از صنعت فرش دستباف حمایت کنند به بافندگان تسهیلات می دهند، اما این تسهیلات برای این صنعت هزینه نمی شود بنابراین اگر هم قرار است حمایتی صورتی بگیرد این حمایت ها باید به گونه دیگری اعمال شود.  این پیشکسوت فرش ایرانی اذعان می کند: رایزنان اقتصادی باید درباره تمامی کالاهای صنعتی که در ایران تولید می شود اطلاعات لازم را داشته باشند که چه کالاهایی در بازار داخلی تولید و در کدام کشورها این کالاها مصرف می شود، اما بنده تاامروز حتی یک رایزن هم سراغ ندارم که درباره فرش دستباف  اظهار نظرکرده باشد و در این زمینه از اطلاعات کافی برخوردار باشد.

 

      بافندگی همچنان با سبک قدیمی
تولیدکنندگان فرش دستباف با فاصله زیادی از اصول بازاریابی جدید در حال فعالیت هستند. طرح‌ها، نقش ها و رنگ ها باید براساس نیاز مشتریان انتخاب شوند این درحالی است که  ناآگاهی بافندگان از ذائقه مشتریان مزید برعلت شده و حضور فرش دستباف ایرانی را در بازارهای جهانی کم‌رنگ تر کرده است. بافندگان همچنان مطابق با سلیقه خود تولید می کنند و به تولید فرش صادرات محور مطابق با ذائقه کشورهای خارجی ترغیب نشده اند. موضوعی که ارتقای مهارت قالی‌بافان را می طلبد و تحقق این امر نیازمند ارائه آموزش های لازم ، طراحی و نقشه کشی های جدید با نرم افزارهای طراحی و آشنایی با اصول مبانی طرح و رنگ است . چراکه تنوع بخشی به نقش ها و طرح‌ها می تواند جایگاه فرش دستباف ایرانی را در بازارهای صادراتی محکم کند. در میان این عوامل نکته دیگری که به نظر می‌رسد مانعی در مسیر حل و فصل مشکلات صنعت فرش دستباف شده از وجود متولیان متعدد در این صنعت سرچشمه می گیرد. مراکز تصمیم‌گیرنده همچون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، وزارت صمت و سازمان میراث فرهنگی در بخش های مربوط به فرش دستباف اظهار نظر می‌کنند و شاهد تصمیم گیری های اساسی و پیش‌برنده برای رونق این صنعت نیستیم.

 

      راهکارهای پژوهشی
سازمان توسعه تجارت ایران نیز در یک پژوهش با نام شناسنامه فرش دستباف که توسط دفتر توسعه صادرات محصولات صنعتی و معدنی، پنج مشکل در قالب مشکلات اصلی صادرات فرش دستباف ایران معرفی کرده است. عدم شناسایی سلایق و نیازهای بازار،عدم وجود برنامه های مدون جهت بازاریابی وبازارسازی و حفظ بازارهای کنونی،عدم شرایط مناسب جهت ورود اتباع خارجی جهت قرارداد تولید، عدم تبلیغات در بازارهـــای جهانی، عدم فرهنگ سازی به منظور ارتقای تولید و صادرات از جمله موانعی هستند که در این پژوهش به آن اشاره شده است. در این پژوهش در کنار موانع، عواملی همچون برگزاری نمایشگاه و همایش در خارج از کشور، دعوت از واردکنندگان معروف فرش ایرانی به ایران جهت اطلاع رسانی و آسان کردن مسائل ویزا جهت خریداران خارجی از جمله مهم‌ترین راهکارهـــا یاد می شود.

url : http://www.isfahanziba.ir/node/86160

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی