ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

داستان یک شهر...

تاریخ درج : پنجشنبه ۲۳ آبان ۱۳۹۸
در باب اهمیت «پطرزبورگ»

«پطرزبورگ» را یکی از شاهکارهای ادبی قرن بیستم دانسته اند. آندره بیه لی سن پطرزبورگ را نخستین بار بین سال های ۱۹۱۳ و ۱۹۱۴ به صورت پاورقی و بعد در سال ۱۹۱۶ به صورت کتاب منتشر کرد. بعدها در آن تغییراتی داد و قدری کوتاهش کرد که این متن تغییریافته در سال ۱۹۲۲ به چاپ رسید. این رمان را فرزانه طاهری، چنان که خود در یادداشتی که بر ترجمه فارسی آن نوشته، از یکی از ترجمه های انگلیسی آن و بر اساس ترجمه روایت دوم رمان یعنی همان نسخه چاپ شده در سال ۱۹۲۲ به فارسی ترجمه کرده است. در بخشی از پیشگفتار مترجمان انگلیسی نسخه ۱۹۲۲ این رمان که به عنوان موخره در پایان ترجمه فارسی آمده است، به بدل شدن شهر به شخصیت در این رمان اشاره شده و دراین باره آمده است: «در میان آثاری که مکانشان یک شهر است، پطرزبورگ عملا از این لحاظ یگانه است که شهر در آن صرفا میدان کنش داستان نیست، بلکه خود به شخصیت اصلی تبدیل می‌شود، با تجربه ای و معنایی با همان غنای هر شخصیت انسانی در رمان های بزرگ دیگر». در این موخره همچنین به این موضوع اشاره شده که آنچه «پطرزبورگ» را به شاهکاری جهانی بدل کرده است صرفا صناعت تحسین برانگیز آن نیست بلکه دلیل جهانی شدن این رمان این ویژگی آن است که در عین اینکه «عمیقا در خاک روسیه ریشه دارد، اما درعین حال با صدایی سخن می گوید که پرقدرت است و اصیل، و همین سبب می‌شود که از مرزهای ملی بگذرد و به گوش همه ما برسد.» یکی از وجوه اهمیت «پطرزبورگ» به لحاظ زیبایی شناختی زبان این رمان است. فرزانه طاهری در یادداشت آغاز ترجمه فارسی ضمن صحبت از دشواری هایی که برای ترجمه این رمان با آنها روبه رو بوده به ویژگی‌های زبانی آن اشاره کرده که یکی از آنها تنوع زبانی رمان است و به کاررفتن «سطوح زبانی و انواع زبان ها و سیاق کلام» در آن.در این رمان به پرسش هویت ملی نیز پرداخته شده است، در جغرافیایی میان شرق و غرب، در میان ملتی که پایی در آسیا و پایی در اروپا دارند، نگاهی از پنجره شرق به غرب و نمادی از ابهام ها و تناقض ها در سرشت مردمان روس. در این رمان تاریخ و فرهنگ و سیاست در هم آمیخته اند یا کنار هم قرار گرفته اند. نویسنده با خلق فضایی وهم آلود، در شهری که پایه هایش بر آب است و اقلیمی مه آلود دارد وخود به شخصیت اصلی رمان بدل می شود، اثری یگانه آفریده است با زبانی یگانه و تصاویر ذهنی که در تاریخ ادبیات روسیه تا آن زمان نظیر نداشته است، هر چند در عین خرق عادت وامدار سنت رمان نویسی روسی هم هست. رمانی پیش رویمان است که گویی هیچ چیز در آن قطعیت نمی یابد، همه چیز سیال است، حتی محل زندگی شخصیت ها یا وقوع رویدادها. بیه لی پطرزبورگ خود را خلق کرده و این افسانه را در ادبیات روس که این شهر شهر اشباح و سایه هاست تداوم بخشیده است.فرزانه طاهری در یادداشت خود بر ترجمه فارسی «پطرزبورگ» گفته است که این رمان را از ترجمه انگلیسی جان مالمستاد و رابرت مگوایر به فارسی ترجمه کرده و مبنای او هم چنان که گفته شد روایت دوم این رمان بوده، اما در مواردی برای رفع برخی ابهامات به نسخه اول یعنی نسخه چاپ شده در سال ۱۹۱۶ رجوع کرده است.  او در بخشی از یادداشت خود درباره دلیل ترجیح ترجمه روایت دوم می نویسد: «درباره تفاوت های دو نسخه تحقیقاتی کردم. نسخه ای که در اصل از آن ترجمه کردم نسخه سال ۱۹۲۲ بود، یعنی آخرین روایت رمان که نویسنده بدون دخالت سانسورچیان تغییرش داد، بر آن مهر تایید نهاد و در برلین منتشرش کرد. به نظرم همین حجت کافی بود برای انتخاب آن». با خواندن یادداشت فرزانه طاهری بر ترجمه فارسی «پطرزبورگ» درمی‌یابیم که با رمانی دشوار مواجهیم که ترجمه آن نیز کاری دشوار و زمان بر بوده است. فرزانه طاهری در این یادداشت به ترجمه های انگلیسی دیگر این رمان اشاره و آنها را معرفی می‌کند و نکاتی را درباره شیوه ترجمه آن به فارسی بازمی‌گوید.  

url : http://www.isfahanziba.ir/node/103324

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی