ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

حق زنان به شهر و مسئله‌ عبور و مرور

تاریخ درج : شنبه ۴ خرداد ۱۳۹۸
شماره روزنامه: 

 مریم فروغی
یادداشت وارده ذیل، حاوی دیدگاه‌هایی پیرامون دوچرخه‌سواری زنان است. اصفهان زیبا به سبب گشودن فضای گفت‌و‌گو به انتشار این دیدگاه‌ها مبادرت می‌کند و نفیا و اثباتا در این خصوص نظری ندارد.فضای شهری به طور مشخص جایی است که شهروند در آن حضور دارد و مسئولان شهری و افراد ذی‌ربط در نهادهای مختلف این مسئولیت را دارند تا امکانات حضور و مشارکت برابرانه و حداکثری شهروندان در آن را فراهم آورند. در واقع می‌توان گفت یکی از حقوق شهروندان به شهر، برخورداری از فضایی است که نسبت به نوع حضورشان در آن احساس محرومیت نکنند. از سویی آنچه در این فضاهای شهری حائز اهمیت است، مسائل مربوط به جلوه‌های بصری شهر است و از دیگر سو فراهم آوردن امکان حضور آزاد همه‌ آحاد مردم و فرصت دادن به لایه‌های مختلف جامعه‌مدنی برای ابراز در شهر است. به طور معمول در کلان‌شهرهای ما (برای مثال اصفهان) تا حد زیادی به مورد اول توجه می‌شود و از اتفاق به نظر می‌رسد که تمام حقوق شهروندان به شهر در مورد اول خلاصه می‌شود و در مورد دوم گویا همواره نگاهی از بالا به پایین وجود دارد که نسبت به این نوع حضور، خواهان تعیین تکلیف و مشخص کردن راه و چاه است، به ویژه در رابطه با زنان. به نظر می‌رسد برخی از این اصل بدیهی غافل‌اند که حضور برابرانه در شهر برای گروه‌های مختلف جامعه از جمله زنان، حق شهروندان است و همه‌گروه‌های اجتماعی در حضور و مشارکت آزاد و برابرانه با سایر گروه‌ها در شهری که در آن زندگی می‌کنند محق هستند.  با وجود آنکه سال‌هاست در کشور ما مسائل مربوط به زنان با آب و تاب فراوان تعریف می‌شود و از اتفاق هر نهاد و سازمانی در ادعای آنکه در پرداختن به حقوق زنان دست بالاتر را دارد، سعی در ربودن گوی سبقت از دیگران دارد، لکن به نظر نمی‌رسد  تعریف ما از مسئله جنسیت و فضای شهری تعریفی صحیح باشد. جهان امروز، با وجود تمام تلاش‌ها در راستای برابری، همچنان جهانی نابرابرانه، مردسالار و پیش‌رونده بر معیارهای مردانه است. اگر به پدیده‌های اطرافمان دقیق شویم، متوجه خواهیم شد که قریب به اتفاق پدیده‌های زندگی روزمره‌ما بنیانی مردسالارانه دارند. در چنین شرایطی عجیب نیست اگر مدعی شویم که شهر نیز یکی از این ساخته‌های دست بشر است که در تمامی ابعادش مردانه است. در چنین شرایطی و در دنیای جدید، حضور و مشارکت زنان در ساختاری این چنین و در قالب فرمی چنین  تا چه اندازه می‌تواند سخت و طاقت‌فرسا باشد؟
یکی از مواردی که این سازوکار سفت و سخت را به لرزه در می‌آورد، مسئله‌عبور و مرور است. عبور و مرور به طور مشخص زنان را از چارچوب‌های از پیش تعیین‌شده‌شان خارج می‌کند و در قالبی جدید فرومی‌برد. زن در حال عبور و مرور زنی است که از جایگاه سنتی خود که فقط و فقط بدان متعلق بوده:یعنی خانه بیرون آمده و در قلمرویی در حال حرکت است که تا پیش از این مختص به مردان بوده است: بیرون از خانه. به طور مشخص شکل‌گیری فرایندهایی چون عدم احساس امنیت در ساعاتی از شبانه‌روز برای زنان پیاده، مشکلات رانندگی برای رانندگان زن، ممنوعیت موتورسواری برای زنان و البته ممنوع اعلام شدن دوچرخه‌سواری برای زنان با وجود تمامی بحث‌های حقوقی پیرامون آن توسط نماینده نهادی که قاعدتا باید منادی قانون باشد  نه اقدامات فراقانونی، همه و همه ذیل فرایند چالش ساختاری با زن در حال تردد در قلمرو مردانه قابل جمع‌بندی است. چنین به نظر می‌رسد که مخالفت با انواع تردد زنان در شهر، بیش از آنکه از مفسده جلوگیری کند، به خودی خود به لحاظ اجتماعی مفسده‌انگیز است. چراکه با تولید احساس نابرابری و حرمان، بخش زیادی از جامعه را دستخوش نارضایتی می‌کند. مشخصا ایجاد امکان دوچرخه‌سواری برای زنان در پارک‌های بانوان هم این حس را از بین نخواهد برد، چون حضوری اجتماعی نیست.آنچه در این میان به طور مشخص باید مورد توجه قرار گیرد، سهم‌خواهی مردانه از فضایی است که قاعدتا نباید جنسیتی شود، لکن ادامه روندی این چنین موجب می‌شود تا فضای شهری بیش از هر زمان دیگر به سمت جنسیتی شدن پیش رود و زنان هرچه بیشتر احساس تعلق خود نسبت به فضاهای شهری را از دست بدهند. در چنین مواردی که گروهی اجتماعی نسبت به مکان زیست خود احساس تعلق نکند، مشخصا جامعه منتظر دستورات قهری و راه نشان دادن ساختاری نخواهد ماند و راه خود را پیدا خواهد کرد. ممکن است این نتیجه‌گیری برای بسیاری از زنان و مردان خوشایند نباشد و نگارنده بدین موضوع واقف است، اما غالبا آنچه یک پژوهشگر و محقق وظیفه دارد بیان کند، عیان کردن لایه‌هایی از واقعیت است که به طور مشخص پیش چشم همه افراد نمایان نیست.

url : http://www.isfahanziba.ir/node/95775

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی