ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

استراتژی پرندگان در مقابل سرما

تاریخ درج : دوشنبه ۱۰ دی ۱۳۹۷
شماره روزنامه: 

امین اخوت

 

پرندگان ، جانورانی خونگرم هستند که به دلیل متابولیســم بالا، دمای بدنشان کمی از انسان بالاتر یعنی حدود 40 درجه سانتی‌گراد است. البته این دما بر اثر عواملی همچون فعالیــــت یـــا شــرایـــط آب و هــوایــی نوساناتی پیدا می‌کند.پرندگان برای مقابله با سرما سازگاری‌هایی اعم از‌جسمی و رفتاری پیدا کرده‌اند که در ادامه به طور خلاصه به مهم‌ترین آنها می پردازیم:

 

      سازگاری های جسمانی
   پرها: پف دادن پرها از راه های موثر برای حفظ دمای بدن پرندگان است. علاوه بر این بسیاری از آنها در اواخر پاییز و قبل از شروع فصل سرما، پرهای ضخیم‌تری پیدا می کنند. همچنین چربی ترشح شده از غدد آنها پوششی روی  پرها  ایجاد می‌کند که همچون عایقی در برابر سرما و آب  از آنها محافظت‌می‌کند.

    پاها: شکل پاهای پرندگان به گونه ای است که کمترین تبادل حرارتی را با محیط دارد. همچنین پرندگان این توانایی را دارند که جریان خون پاها را با‌انقباض رگ‌ها به طور مستقل از بدن کنترل کرده تا‌ گرمای کمتری را از دست بدهند.

    ذخیره‌ چربی: امکان ذخیره‌ چربی حتی برای پرندگان کوچک وجود دارد تا علاوه بر ایجاد عایق حرارتی، انرژی لازم برای گرم نگهداشتن آنها را تامین کند. بسیاری از پرندگان در طول پاییز و وقتی که هنوز منابع غذایی فراوان است، بیش از نیاز خود غذا خورده تا چربی اضافی برای بدن را قبل از آغاز زمستان تامین‌کنند.

 

 

     سازگاری‌های رفتاری
     پف دادن پرها: همان‌طور که گفته شد، این کار برای مقابله با سرما از طریق ایجاد یک لایه عایق هوا موثر است. در این حالت پرندگان چاق‌تر به‌نظر‌می‌رسند.
   جمع کردن بدن: انقباض و کاهش سطح بدن، یکی از راه های جلوگیری از اتلاف حرارت است. از‌رفتارهای پرندگان در این خصوص می‌توان به جمع کردن یکی از پاها یا حالتی شبیه قوز کردن اشاره کرد. همچنین قرار دادن منقار در زیر پرها موجب خروج هوای گرم ناشی از بازدم ، به زیرپرها می‌شود.

 

     آفتاب گرفتن‌: دراوقات آفتابی فصل زمستان، بسیاری از پرندگان با چرخش پشت بدن به سمت آفتاب (در معرض قرار دادن بیشترین سطح بدن) و‌اندکی بالا آوردن پرهای خود، از گرمای خورشید بهره‌ بیشتری می‌برند. بالا آوردن پرها موجب افزایش سطح پر‌ها و پوست، برای بهره مندی بیشتر از تابش آفتاب می شود. در این حالت ممکن است بال ها و دم نیز کمی گسترده شوند.

 

     لرزیدن: از راه حل‌های کوتاه مدت برای افزایش متابولیسم و تولید گرما در بدن، لرزیدن است که پرندگان نیز از آن استفاده می‌کنند.

 

      پناه گرفتن: بسیاری از پرندگان کوچک و اجتماعی، هنگام شب در دسته‌های بزرگ و در فضاهای تنگ و‌کوچک در کنار هم جمع می‌شوند تا گرمای بدن خود را به اشتراک بگذارند. این محل‌ها به طور معمول در‌میان بیشه‌ها یا شاخه‌های انبوه درختان است که حفظ گرما در آنها بهتر صورت می‌پذیرد. حتی پرندگان غیر‌اجتماعی هم مکان‌هایی را برای استراحت در‌شب‌های سرد در نظر می‌گیرند که گرمای روز در‌آنها ذخیره شده باشد ، نظیر تنه‌ درختان یا سطوح تیره‌رنگ.

 

     رخوت (Torpor): بسیاری از پرندگان در شب‌های سرد جهت حفظ انرژی خود و گرمای بدن، از حالت رخوت استفاده می‌کنند. در این حالت با کاهش شدید متابولیسم بدن و نیاز به کالری کمتر، گرمای بدن حفظ می‌شود. البته این وضعیت همراه با خطراتی از قبیل واکنش دیرتر در مواجهه با شکارچیان است.

url : http://www.isfahanziba.ir/node/87606

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی