نوروز وارزشهايش
نوروزبراي بسياري از ملتها روز عيد محسوب مي شود. عيد به معني بازگشت است كه از ريشه >عود< گرفته شده است.
به گفته راغب اصفهاني  عيد به معناي بازگشت به وضعيت مطلوب گذشته است و به روزهاي سرور و شادي نيز گفته مي شود..
‌ي‌عيدچهار نوع است
اول، اعياد ديني مانند عيد فطر و عيد قربان كه مسلمانان جهان اين روزها را عيد مي گيرند.
دوم، اعياد مذهبي مانند عيد غدير و عيد نيمه شعبان كه شيعيان جشن مي گيرند.
سوم، اعياد ملي مانند روز آزادي و استقلال برخي از ملتها از چنگ استعمار.
چهارم، عيد طبيعي و تكويني مانند عيد نوروز كه در آغاز بهار و سال نو مطرح مي شود.
در اسلام روزهايي به عنوان عيد اعلام گرديده است كه مهمترين آنها عبارتند از: اول شوال )عيد فطر(، دهم ذيالحجه )عيد قربان(، هيجدهم ذي الحجه )عيد غدير(، بيست و هفت رجب )روز مبعث( و جمعه و تمام اين روزها به نوعي بازگشت به خويشتن و احساس مسووليت و به انگيزه تحول و انقلاب دروني است نه صرف شادي و شادماني.
بنابراين عيد نه جامه رنگارنگ پوشيدن است كه اين عيد كودكان است. نه شربت و شيريني و غذاهاي متنوع خوردن است كه اين عيد شكمبارگان است. نه به سياحت و تفرج بي محتوي پرداختن است كه اين عيد ولگردان است. نه بي بندوباري و عياشي كردن است كه اين عيد بوالهوسان است. نه قاه قاه خنديدن و همديگر را به مسخره گرفتن است كه اين عيد غافلان است .
هيچ كدام از اينها مفهوم عيد از ديدگاه اسلام نيست كه عيد اسلامي براي موفقيت در راه انجام وظيفه و تطهير نفس و تصفيه جان از ناپاكيها و تمرين صبر و استقامت و شكستن غرور و خودخواهي است.
ينظافت و خانه تكاني
از ارزشهاي عيد نوروز نظافت و خانه تكاني است كه مردم قبل از رسيدن سال نو تحولي در زندگي خود ايجاد مي كنند و با خريد لباس نو تغيير ظواهر زندگي نشاط خاصي را به زندگي خود مي دهند.
يغسل عيد
از امام صادق)ع( روايت شده كه فرمود: در نوروز غسل كن و تميزترين لباسهاي خود را بپوش و به بهترين عطر خود را خوشبو كن و اين روز را روزه بگير
و به استناد اين دستور بسياري از فقها همچون: مرحوم نائيني، صاحب جواهر، آيت الله حكيم و امام خميني)ره( غسل روز عيد نوروز را به عنوان يك تكليف مستحبي و يك دستور اخلاقي و بهداشتي مورد توصيه قرار داده‌اند. ‌ ‌
ينماز عيد
شيخ طوسي)ره( فرموده است: نماز ظهر و عصر روز نوروز را كه خواندي چهار ركعت نماز با دو سلام )دو ركعت دو ركعت( مي خواني ركعت اول پس از حمد ده بار سوره >قدر< ركعت دوم پس از حمد ده بار سوره >كافرون< ركعت سوم پس از حمد ده بار سوره >توحيد< ركعت چهارم پس از حمد ده بار سوره >ناس< و >فلق) <معوذتين.( و در پايان نماز سجده شكر بجاآور و در آن دعاكن تا خداوند گناهان 50 ساله ات را ببخشد. ‌ ‌
ينظافت و لباس تميز
نظافت و رعايت بهداشت و نيز پوشيدن لباس تميز و استفاده از عطر و بوي خوش در صورت امكان از وظايف اخلاقي و اجتماعي نوروز است. از امام صادق)ع( نقل شده است كه فرمود: >و البس انظف ثيابك و تطيب باطيب طيبك<تميزترين لباست را بپوش و با بهترين عطرت خود را خوشبوي ساز
يديد وباز ديد
يكي از ارزشهاي عيد نوروز ديدوبازديد از بستگان، دوستان، همسايگان و بزرگان شهر و روستااست و ديدار جمعي از مصيبت ديدگان در سال گذشته.در اين ديدوبازديدها از غمها و مشكلات يكديگر آشنا مي شوند. چه بسيار كدورتهايي كه در اين ايام با نگاهي دوباره فرو مي ريزد و به عشق و محبت مبدل مي گردد ‌ ‌
در اين رابطه امام خميني)ره( در يك سفارشي مي فرمودند: در ايام نوروز به مريضخانه ها برويد و احوال اينها را بپرسيد. ‌ ‌
يهديه و عيدي
هديه و عيدي دادن از رسوم معمول عيدهاست و در ميان مردم معمول بوده است. در روايتي آمده است كه شخصي هديه اي براي امام علي)ع( آورد و عرض كرد: اين هديه به مناسبت نوروز است. حضرت فرمود: >نيروزناكل يوم<؛ هر روز براي ما نوروز و ‌ ‌
اقاي رحيميان در كتاب سايه آفتاب مي نويسد: در روز عيد نوروز به خدمت امام خميني)ره( رسيديم. حضرت امام با نشاطتر از روزهاي گذشته و متبسم و با قباي نو وارد شدند و به افراد حاضر چندبار >مبارك باشد.< گفتند. سپس خودشان سراغ سكه هاي يك ريالي را گرفتند و در كف دست قرار دادند. افراد حاضر نيز بعد از دست بوسي هر كدام چند عدد برداشتند. مشابه اين برنامه در نوروز سالهاي ديگر نيز تكرار مي شد.
منتهي در اين باب مي بايست از افراط و تفريط و اجحاف و تكلف خودداري شود و شرايط اقتصادي افراد و جامعه اسلامي بايد مورد توجه قرار گيرد.
يتوجه به قرآن
حضور قرآن به صورت ثابت و گسترده در آداب اجتماعي نوروز به گونه اي كه قرآن اين كتاب آسماني مسلمانان، امروز جزو يكي از اركان سفره عيد است و نيز قرائت قرآن و بوسيدن آن در ساعات تحويل سال از جمله آداب سال تحويل است.
براي روز اول سال، دعا و درخواست خير وبركت، موفقيت و سعادت و بالاخره تقاضاي تعالي و رشد فضايل انساني از جمله آداب اين روز مقرر گرديده است.
علامه مجلسي)ره( خواندن اين دعا را در نوروز مناسب دانسته است:
اللهم هذه سنه جديده و انت ملك قديم اسا؛لك خيرها و خيرمافيها و اعوذبك من شرها و شرمافيها و استلفيك موونتها و شغلها يا ذالجلال و الاكرام
بارالها! اين سال جديد است و تو خدايي ازلي و قديم هستي. خير اين سال و خير آنچه را در اين سال پيش مي‌آيد، از تو خواستارم و از شر اين سال و شرآنچه در اين سال پيش خواهد آمد، به تو پناه مي برم
محدث قمي رضوان الله عليه براي هنگام تحويل و لحظه حلول سال جديد اين دعا را از برخي بزرگان نقل كرده است:
يا محول الحول والاحوال حول حالنا الي احسن الحال.
 ‌يروزه گرفتن
روزه گرفتن در عيد نوروز يكي ديگر از دستورهاي اسلامي مطلوب و مستحب در اين روز است. امام صادق)ع( با عبارت >تكون ذلك اليوم صائما< آن را بيان داشته است. امام خميني)ره( و سيد محمد كاظم يزدي و بسياري از فقهايي كه بركتابهاي آنان حاشيه نوشته اند، روزه گرفتن مستحبي نوروز را مورد سفارش و تا؛ييد قرار داده‌اند. ‌ ‌
يزيارت اهل قبور
رفتن به زيارت اهل قبور در آغازين روزهاي سال نو و نيز برگزاري مراسم تحويل سال در كنار قبور شهدا؛ از ديگر آداب ديني نوروز است.تشرف و حضور در اماكن مقدسه و مشاهد مشرفه و برگزاري مراسم تحويل سال نو در آن مكانها نيز از جمله آداب نوروز مي باشد.
هر تشكيلاتي در پايان سال حساب كار خود را مي كند و به بررسي كم وكاستيها و ضعفها و قوتها مي پردازد. لازم است ماهم به حساب خود برسيم و يك بازنگري همه جانبه به گذشته خويش داشته باشيم. شخصي در روز عيد نوروز مي گفت: اين روز را به شما تبريك و تسليت مي گويم. تبريك به جهت فرصتي جديد كه خدا به شما داده و تسليت براي از دست دادن فرصتهايي كه داشته‌اي.
بايد از گذران عمر و زمان و طبيعت درس گرفت. طبيعت بيدار شد و فعاليتش را دوباره آغاز كرد آيا ماهم بيدارشديم، آيا درماهم تحول ايجاد شد؟ خانه ها از گردوغبار و آلودگيها پاكسازي شد، آيا قلبهاي ما نيز از زنگارهاي گناه و رذايل اخلاقي پاكسازي شد...؟بايد توجه نمود كه در سال جديد چه طرحي براي خودسازي خويش داريمم